Ο Έλληνας πρόεδρος της Αμερικανικής Ψυχιατρικής Ένωσης εξηγεί πώς η πανδημία άλλαξε την ψυχική μας υγεία

Πέτρος Λεβούνης: Ο Έλληνας γιατρός που εξελέγη πρόεδρος της Αμερικανικής Ψυχιατρικής Ένωσης μιλά στη LiFO Facebook Twitter
Η κανονικότητα όπως την ξέραμε μετασχηματίστηκε. Όσα θεωρούσαμε δεδομένα, κατέρρευσαν, ενώ το εφήμερο έγινε βασικό μέρος της καθημερινότητάς μας.
0

Πώς επηρεάζόμαστε σε περιόδους έξαρσης μολυσματικών νόσων; Γιατί η online πορνογραφία βλάπτει τη σεξουαλική μας υγεία; Ποιοι παράγοντες επιδρούν στη διαμόρφωση του σεξουαλικού μας προσανατολισμού; Ο δρ. Πέτρος Λεβούνης είναι καθηγητής Ψυχιατρικής στο Πανεπιστήμιο Rutgers στο Νιου Τζέρζι και πρόεδρος της Αμερικανικής Ψυχιατρικής Ένωσης.  

Γεννήθηκε το 1962 στον Πειραιά και είναι απόφοιτος του Κολεγίου Αθηνών. Πριν αναλάβει επικεφαλής του Ψυχιατρικού Τμήματος του Πανεπιστημίου Rutgers, διετέλεσε διευθυντής του Ινστιτούτου Εθισμού της Νέας Υόρκης στο Πανεπιστήμιο Columbia από το 2002 έως το 2013 . 

Σπούδασε στην Ιατρική Σχολή των πανεπιστημίων του Στάνφορντ και της Πενσιλβάνια και έχει συμμετάσχει στα διοικητικά συμβούλια της Αμερικανικής Εταιρείας Ιατρικής Εξάρτησης (ASAM) και του Αμερικανικού Συμβουλίου Ιατρικής Εξάρτησης.

Τέλος, είναι συγγραφέας πολυάριθμων βιβλίων, μεταξύ των οποίων το «Motivational Interviewing for Clinical Practice», ο «Οδηγός τσέπης για την αξιολόγηση και θεραπεία των εθισμών» («Pocket guide to addiction assessment and treatment») και oι «Τεχνολογικοί εθισμοί» («Technological Addictions»). 

Πάρα πολύς κόσμος έχει αποκτήσει εξάρτηση από τη διαδικτυακή πορνογραφία. Ξέρετε, μέσω της ηλεκτρονικής πορνογραφίας οι χρήστες διαμορφώνουν μια εντελώς εσφαλμένη και στρεβλή εικόνα για τη σεξουαλική πράξη. Άνθρωποι έχουν καταστραφεί επειδή αυτά που βλέπουν στην οθόνη και θεωρούν αληθινά απέχουν παρασάγγας από την πραγματικότητα.

Η συνάντησή μας έγινε μέσω Zoom. Στις ΗΠΑ ήταν νωρίς το πρωί, ενώ στην Αθήνα αργά το απόγευμα. Όση ώρα συζητούσαμε είχα μπροστά μου έναν άνθρωπο φιλικό, ευδιάθετο και με ιδιαίτερη αίσθηση του χιούμορ. Ο ίδιος κατάγεται από το όμορφο νησί των Κυθήρων και όταν του το επιτρέπει το επιβαρυμένο του πρόγραμμα, επισκέπτεται την Ελλάδα μαζί με τον Δανό σύζυγό του Λούκας. 

Πέτρος Λεβούνης: Ο Έλληνας γιατρός που εξελέγη πρόεδρος της Αμερικανικής Ψυχιατρικής Ένωσης μιλά στη LiFO Facebook Twitter
Ο Πέτρος Λεβούνης με τον σύζυγό του Λούκας Χάσελ.

Στη συνέντευξη που ακολουθεί μιλά για τις συνέπειες της υγειονομικής κρίσης, τις εξαρτήσεις, την ψυχιατρική, την ομοφυλοφιλία, το υποσυνείδητο αλλά και τι θεωρεί σημαντικό στη ζωή.  

— Ποια είναι η μεγαλύτερη πρόκληση της εποχής μας;
Οι συνέπειες της πανδημίας, ο εγκλεισμός και η κοινωνική απομόνωση. Θεωρώ ότι η ζωή μας έγινε πιο ευάλωτη και όλο αυτό εξελίχθηκε σε μια τραυματική εμπειρία. Η κανονικότητα όπως την ξέραμε μετασχηματίστηκε. Όσα θεωρούσαμε δεδομένα, κατέρρευσαν, ενώ το εφήμερο έγινε βασικό μέρος της καθημερινότητάς μας. Επίσης, να σημειώσουμε ότι δεν βρισκόμαστε στο τέλος της υγειονομικής κρίσης – ας πούμε ότι πέρασαν τα χειρότερα. 

— Ποιο πιστεύετε ότι θα είναι το ψυχικό αποτύπωμα της πανδημίας; 
Η πανδημία του κορωνοϊού συνοδεύτηκε από πολλαπλές απώλειες: υλικές, κοινωνικές, ψυχικές και φυσικά ανθρώπινων ζωών. Προκάλεσε άγχος, αγωνία, ανασφάλεια και στρες. Οι άνθρωποι ακόμη και σήμερα φοβούνται. Επίσης, όσον αφορά τις εξαρτήσεις, είδαμε ότι τα ποσοστά εναλλάσσονταν ανάλογα με τη βαρύτητα της εξάρτησης.

Για παράδειγμα, παρατηρήσαμε κάποια βελτίωση στα στοιχεία όσον αφορά ανθρώπους που είχαν μια ελαφριά μορφή αλκοολισμού. 

Από την άλλη, στις πιο βαριές μορφές εξάρτησης, επί παραδείγματι από οπιούχα, δυστυχώς είχαμε πολλές περιπτώσεις που ενώ πήγαιναν πολύ καλά με τη θεραπεία τους, τελικά υποτροπίασαν. Ουσιαστικά, όσοι πάσχουν από ελαφρύτερες μορφές εθισμού είχαν μια βελτίωση, εν αντιθέσει με τους βαριά πάσχοντες. 

— Υπάρχει συνταγή ώστε ένας άνθρωπος να μην αγχώνεται ή να μην έχει έγνοιες;
Ξέρετε, υπάρχει και το παραγωγικό και το δημιουργικό στρες, και είναι τελείως διαφορετικό από το παθολογικό άγχος. Επομένως, το ζήτημα είναι να μην άγχεσαι άσκοπα. Δηλαδή, σημασία έχει πώς το διαχειρίζεσαι. Μερικές φορές, μάλιστα, χρειάζεται να προσθέτουμε και λίγο δημιουργικό άγχος στη ζωή μας. 

— Έχετε γράψει αρκετά βιβλία με θέμα τον εθισμό. Με ποιους τρόπους μπορούμε να τον αντιμετωπίσουμε, είτε πρόκειται για τεχνολογικό εθισμό, είτε για ναρκωτικά, είτε για αλκοολισμό; 
Υπάρχουν τρεις κύριες κατηγορίες παρεμβάσεων στη θεραπεία του εθισμού: φάρμακα, ψυχοθεραπεία και τρόποι αλληλοβοήθειας, όπως οι Ανώνυμοι Αλκοολικοί. Εμείς, αρκετά συχνά, χρησιμοποιούμε τέτοιες παρεμβάσεις με συνδυαστικό τρόπο.

Πέτρος Λεβούνης: Ο Έλληνας γιατρός που εξελέγη πρόεδρος της Αμερικανικής Ψυχιατρικής Ένωσης μιλά στη LiFO Facebook Twitter
Πολιτικοί, στελέχη δημόσιας υγείας, εκπαιδευτικοί, γονείς και το ευρύ κοινό είναι πρόθυμοι να εντάξουν την ψυχική υγεία στην ατζέντα και την καθημερινή τους εργασία.

— Επειδή το ερευνητικό σας αντικείμενο εστιάζει στις εξαρτήσεις και ειδικά σε εκείνες που αφορούν το διαδίκτυο και την τεχνολογία, ποια ήταν η επίδραση της πανδημίας σε αυτές; 
Αρχικά, να πούμε ότι για πολλούς ανθρώπους η προβληματική χρήση του διαδικτύου είναι πιθανό να λειτουργεί ως αγχολυτικό, αλλά την ίδια στιγμή έχει πολλαπλές συνέπειες στην πραγματική ζωή. Επιπρόσθετα, υπάρχουν πολλοί τρόποι έκφρασης αυτού του εθισμού, π.χ. μέσω του online τζόγου, του gaming, του online dating αλλά και του cyber sex. Πάρα πολύς κόσμος έχει αποκτήσει εξάρτηση από τη διαδικτυακή πορνογραφία.

Ξέρετε, μέσω της ηλεκτρονικής πορνογραφίας οι χρήστες διαμορφώνουν μια εντελώς εσφλαμένη και στρεβλή εικόνα για τη σεξουαλική πράξη. Άνθρωποι έχουν καταστραφεί επειδή αυτά που βλέπουν στην οθόνη και θεωρούν αληθινά απέχουν παρασάγγας από την πραγματικότητα.

Έχουν την άποψη ότι κανείς δεν είναι αρκετός για τους ίδιους. Ουσιαστικά, τίποτα δεν μοιάζει με αυτό που παρουσιάζεται ως αληθινό στη διαδικτυακή πορνογραφία, κι αυτό έχει ως αποτέλεσμα να χάνουν την αξιοπρέπειά τους, την αυτοπεποίθησή τους και στο τέλος να μαραζώνουν. 

— Το ίδιο δεν θα λέγαμε ότι ισχύει και για τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης; Δεν έχουν επηρεαστεί τα ισχύοντα πρότυπα από τα social media, π.χ. από το Instagram; 
Αναφέρεστε στο σύνδρομο του FOMO, το οποίο προέρχεται από τις λέξεις Fear Of Missing Out. Πρόκειται για τον φόβο που δημιουργείται σε πολλούς ανθρώπους μέσα από την ενασχόλησή τους με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μήπως χάσουν κάτι ή να αφήσουν μια ευκαιρία να πάει χαμένη. Είναι ένα ιδιαίτερα αγχωτικό συναίσθημα που προκύπτει όταν νιώθεις ότι κάτι πολύ ενδιαφέρον συμβαίνει κάπου αλλού και δυστυχώς εσύ το χάνεις.

Για παράδειγμα, βλέποντας άλλους διαδικτυακούς φίλους σου να ανεβάζουν εικόνες που αποτυπώνουν πόσο όμορφα περνούν στις διακοπές τους, όταν τους βλέπεις να είναι συνεχώς χαρούμενοι και να ταξιδεύουν, μπαίνεις στη διαδικασία να συγκριθείς μαζί τους. Οπότε αισθάνεσαι άβολα, νιώθεις ζήλια και φθόνο για τους άλλους και τελικά μετράς την ευτυχία μέσω ενός εικονικού κόσμου και όχι της πραγματικότητας.

Συγχρόνως, να πούμε ότι υπάρχει και κάτι θετικό στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, αφού έχουν βοηθήσει λειτουργώντας ως μια προέκταση των διαπροσωπικών σχέσεων. Οι χρήστες τους έχουν την ευκαιρία να κάνουν νέες φιλίες αλλά και να παραμένουν συνδεδεμένοι με τους φίλους ή την οικογένειά τους. 

— Ποια είναι η γνώμη σας για τον θεσμό του γάμου; Αρκετοί υποστηρίζουν ότι αποτελεί βασική αιτία κατάθλιψης για πολλούς ανθρώπους; Συμφωνείτε ή διαφωνείτε; 
Εγώ πιστεύω ότι πολλοί που είναι εκτός θέλουν να μπουν και πολλοί που είναι εντός θέλουν να βγουν. 

— Είστε ο πρώτος ανοιχτά ομοφυλόφιλος ψυχίατρος που εξελέγη στην προεδρία της Αμερικανικής Ψυχιατρικής Ένωσης. Πώς πιστεύετε ότι επηρεάζεται ο σεξουαλικός μας προσανατολισμός; 
Επίσημη απάντηση δεν υπάρχει, αλλά μέχρι σήμερα αυτό για το οποίο είμαστε σίγουροι είναι ότι διάφοροι παράγοντες, γενετικοί, ορμονικοί ή ανοσολογικοί, δρουν σε εμβρυακό στάδιο ή στην αρχή της παιδικής ηλικίας και επηρεάζουν σημαντικά τον σεξουαλικό προσανατολισμό.  

Πέτρος Λεβούνης: Ο Έλληνας γιατρός που εξελέγη πρόεδρος της Αμερικανικής Ψυχιατρικής Ένωσης μιλά στη LiFO Facebook Twitter
O Πέτρος Λεβούνης με τους φοιτητές του.

— Τι είναι η ψυχιατρική για σας; 
Πρέπει να πω ότι λατρεύω την ετυμολογία της ελληνικής λέξης. Τελικά, η ψυχιατρική είναι η ιατρική και το φάρμακο της ψυχής, το οποίο ενσωματώνει τη σκέψη, το συναίσθημα και την πράξη. Θυμάμαι τι μου είπε ο πατέρας μου, ο οποίος ήταν παθολόγος, όταν του ανακοίνωσα ότι θα ασχοληθώ με την ψυχιατρική. «Στη δική μου ειδικότητα, το 80% των περιπτώσεων είναι καθημερινότητα και μόνο 20% έχει εξαιρετικό ενδιαφέρον. Στην ψυχιατρική, το 20% είναι καθημερινότητα και 80% έχει εξαιρετικό ενδιαφέρον». Τελικά, είχε δίκιο.

— Πώς μπορεί να ενταχθεί η παράμετρος της ψυχικής υγείας στις πολιτικές του μέλλοντος;
Τα καλά νέα εδώ είναι ότι αυτή η διαδικασία έχει ξεκινήσει ήδη τα τελευταία πέντε-δέκα χρόνια και έχει επιταχυνθεί σημαντικά λόγω της πανδημίας. Πολιτικοί, στελέχη δημόσιας υγείας, εκπαιδευτικοί, γονείς και το ευρύ κοινό είναι πρόθυμοι να εντάξουν την ψυχική υγεία στην ατζέντα και την καθημερινή τους εργασία.

— Υπάρχει υποσυνείδητο;
Ναι, φυσικά. Πρόκειται για το μη λογικό μέρος του εγκεφάλου μας. 

— Ως ψυχίατρος τι απάντηση θα δίνατε στο ερώτημα τι είναι η ψυχή; 
Από ιατρική άποψη, πρόκειται για μια ολιστική προσέγγιση της σκέψης, του συναισθήματος και της πράξης. Από φιλοσοφικής, κοινωνικής και καλλιτεχνικής οπτικής η απάντηση είναι πιο σύνθετη, αλλά πιθανώς πιο ακριβής.

— Τι θεωρείτε σημαντικό στη ζωή; 
Την ευτυχία και την καλοσύνη. 

Υγεία & Σώμα
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΠΕΜΠΤΗ 26/05- ΕΧΕΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΕΙ-ΕΙΚΑΣΤΙΚΑ ΣΕ ΛΙΓΟ-Πώς μπήκε η ιδέα στον Dr K να πειραματιστεί με τα ψυχεδελικά;

Ηχητικά Άρθρα / Πώς μπήκε η ιδέα στον Dr Kαυκαλίδη να πειραματιστεί με τα ψυχεδελικά;

Ο νευροψυχίατρος Αθανάσιος Καυκαλίδης -ή αλλιώς Dr K - υπήρξε ένας από τους πρωτοπόρους «ψυχοναύτες» ερευνητές που υποστήριξαν, ήδη από τις αρχές της δεκαετίας του ’70, τις θεραπευτικές εφαρμογές των ψυχοτρόπων ουσιών
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Back to school με στάση στο Παιδιατρικό Κέντρο Αθηνών

Εκπαίδευση / Back to school με στάση στο Παιδιατρικό Κέντρο Αθηνών

Στο μάθημα της πρόληψης γονείς και παιδιά παίρνουν άριστα, κάνοντας στάση στο Παιδιατρικό Κέντρο Αθηνών στον δρόμο για το σχολείο, προκειμένου οι μαθητές να κάνουν τις απαραίτητες ιατρικές εξετάσεις, οι οποίες περιλαμβάνονται στον προληπτικό έλεγχο «Νέα σχολική χρονιά – Back to school».
ΑΛΕΞΙΑ ΣΒΩΛΟΥ
Tι να έχει το lunch box ενός παιδιού, για μυαλό-ξυράφι και γερό ανοσοποιητικό

Υγεία & Σώμα / Tι να έχει το lunch box ενός παιδιού, για μυαλό-ξυράφι και γερό ανοσοποιητικό

«Είμαστε ό,τι τρώμε», έλεγε ο Ιπποκράτης και τα λόγια του επιβεβαιώνονται καθημερινά μέσα από τις ιστορίες των μαθητών, των εφήβων και των ενηλίκων που διατρέφονται σωστά και γίνονται υπερήρωες της δικής τους καθημερινότητας.
ΑΛΕΞΙΑ ΣΒΩΛΟΥ
Αναστάσιος Σταλίκας: «Να δίνεις απλόχερα, να αμφισβητείς τον εαυτό σου και να μαθαίνεις διαρκώς»

Συνεντεύξεις / Αναστάσιος Σταλίκας: «Να δίνεις απλόχερα, να αμφισβητείς τον εαυτό σου και να μαθαίνεις διαρκώς»

Ο διακεκριμένος καθηγητής του Παντείου Πανεπιστημίου και «πατέρας» της θετικής ψυχολογίας στην Ελλάδα μιλά στη LiFO για τη δύναμη των θετικών συναισθημάτων, την εποχή μας αλλά και για το πώς μπορεί η ζωή μας να έχει νόημα.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Όχι, δεν είναι η ευλογιά των πιθήκων μια «γκέι επιδημία», χρειάζεται όμως προσοχή

Υγεία & Σώμα / Η ευλογιά των πιθήκων δεν είναι μια «γκέι επιδημία», χρειάζεται όμως προσοχή

Μετά τον HIV ένας άλλος ιός, όχι τόσο επικίνδυνος ευτυχώς, ανακαλεί μνήμες στίγματος, ηθικού πανικού, ρατσισμού και ομοφοβίας στη ΛΟΑΤΚΙ+ κοινότητα. Το όχι στην τρομοϋστερία δεν σημαίνει, ωστόσο, ναι στην άρνηση και τον εφησυχασμό.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
Η απενοχοποίηση της γυναικείας μασχάλης

Άννα Κ. / Η απενοχοποίηση της γυναικείας μασχάλης

Η Άννα Κόκορη μιλάει με την 20χρονη Ισαβέλλα για τη γυναικεία τριχοφυΐα, τα στερεότυπα, τα πρότυπα ομορφιάς, τα σχόλια του περίγυρου σχετικά με τις τρίχες στα σώματα των γυναικών και το απελευθερωτικό συναίσθημα που αισθάνεσαι όταν αποδέχεσαι και αγκαλιάζεις το φυσικό σου σώμα, με αφορμή την έκθεση φωτογραφίας «The artpit collection» by Dove.
ΑΝΝΑ ΚΟΚΟΡΗ
Χρήστος Κυρατσούς: Ο Έλληνας που βρίσκεται πίσω από τα μονοκλωνικά αντισώματα

Υγεία & Σώμα / Χρήστος Κυρατσούς: Ο Έλληνας που βρίσκεται πίσω από τα μονοκλωνικά αντισώματα

Ο διακεκριμένος Έλληνας επιστήμονας και αντιπρόεδρος Έρευνας Μολυσματικών Νόσων και Τεχνολογιών Ιικών Φορέων της αμερικανικής εταιρείας Regeneron μιλά στη LiFO για τη δημιουργία του κοκτέιλ αντισωμάτων για τον κορωνοϊό, την πορεία της πανδημίας και τα μυστικά μιας επιτυχημένης διαδρομής.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Εσύ που ξέρεις τόσο ωραία να φιλάς: 7 συμβουλές

Υγεία & Σώμα / Ένα φιλάκι είναι λίγο: 7 συμβουλές για να το κάνεις πολύ

Το να φιλάς κάποιον μπορεί να είναι το πιο ωραίο -αλλά και το πιο δύσκολο- πράγμα του κόσμου, γι' αυτό μερικές (και επιστημονικές) συμβουλές δεν βλάπτουν για εκείνη τη στιγμή που δεν μένει πολύς χρόνος για σκέψεις
THE LIFO TEAM
TETARTH 15/06- EXEI PROGRAMMATISTEI-Άρτεμις Τσίτσικα: «Σήμερα οι έφηβοι ζουν μέσα απ’ τους υπολογιστές τους»

Άκου την επιστήμη / Άρτεμις Τσίτσικα: «Σήμερα οι έφηβοι ζουν μέσα απ’ τους υπολογιστές τους»

Ο Γιάννης Πανταζόπουλος συζητά με τη διακεκριμένη αναπληρώτρια καθηγήτρια Παιδιατρικής και Εφηβικής Ιατρικής του ΕΚΠΑ Άρτεμη Τσίτσικα για την ψυχοσύνθεση των εφήβων, τα σύγχρονα αδιέξοδά τους αλλά και τις ακραίες εκφράσεις βίας.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Πώς ανακάλυψα σιγά-σιγά ότι πάσχω από long covid

Υγεία & Σώμα / Πώς ανακάλυψα σιγά-σιγά ότι πάσχω από Long Covid

Τι είναι το σύνδρομο Long Covid και ποια είναι τα συμπτώματα που εμφανίζονται έναν χρόνο μετά σε όσους νόσησαν από Covid-19; Ασθενείς καταθέτουν τη μαρτυρία τους στη LiFO και γιατροί του Νοσοκομείου «Σωτηρία» εξηγούν τον σοβαρό του αντίκτυπο στην καθημερινότητα καθώς και γιατί θεωρείται μια δεύτερη πανδημία.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
ΠΕΜΠΤΗ 05/05- ΕΧΕΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΕΙ-Σάββας Σαββόπουλος: Τι είναι η ψυχή;

Άκου την επιστήμη / Σάββας Σαββόπουλος: Τι είναι η ψυχή;

Ο Γιάννης Πανταζόπουλος συζητά με τον ψυχίατρο–ψυχαναλυτή Σάββα Σαββόπουλο για τα διαχρονικά τραύματα της ελληνικής κοινωνίας, την οικογένεια, την ψυχική υγεία, τον σύγχρονο τρόπο ζωής, τη σχέση ψυχής-σώματος και την ευτυχία.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Οξεία Ηπατίτιδα: Τα πιθανά αίτια, η συσχέτιση με τον κορωνοϊό και τα συμπτώματα που πρέπει να ανησυχήσουν τους γονείς.

Δημ. Παρασκευής / Οξεία ηπατίτιδα: Η συσχέτιση με τον κορωνοϊό και τα συμπτώματα που πρέπει να ανησυχήσουν τους γονείς

Μιλά στη LiFO ο αναπληρωτής καθηγητής Επιδημιολογίας - Προληπτικής Ιατρικής στο Πανεπιστήμιο Αθηνών και μέλος της Επιτροπής Εμπειρογνωμόνων του υπουργείου Υγείας Δημήτρης Παρασκευής.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ

σχόλια

Δεν υπάρχει δυνατότητα σχολιασμού

ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

THE GOOD LIFO ΔΗΜΟΦΙΛΗ