Να μην είσαι ο εαυτός σου

0



ΕΙΝΑΙ ΚΑΤΙ ΣΤΙΓΜΕΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ που δεν νιώθεις ακριβώς τα πάντα να βαραίνουν πάνω σου. Που γίνεσαι κάτι που ρέει. Μπορεί τα πράγματα να ’ναι έτσι, να ’ναι κι αλλιώς. Δεν πολυνοιάζεσαι.

Συμβαίνει αυτό στους αναγνώστες. Την ώρα που διαβάζουν έχουν το προνόμιο να είναι και να μην είναι. Να υποφέρουν μαζί μ’ αυτούς που υποφέρουν και ταυτόχρονα να απολαμβάνουν τις ηδονές της θέασης μες στο μυαλό των άλλων.

Επειδή η ανάγνωση είναι κάτι που δεν χρειάζεται δικαιολόγηση, ας μην παρεξηγηθώ. Δεν προσπαθώ να εξηγήσω γιατί διαβάζουμε. Ούτε που ξέρω. Μα δεν με νοιάζει κιόλας, τόσο ωραίο που είναι. Έχω σημειώσει όμως τρεις νοσηρές απαιτήσεις, απ’ τις οποίες μας γλιτώνει το διάβασμα.

Μέσα σ’ αυτό το ασφαλές, ήσυχο κουκούλι των βιβλίων μπορείς να αφεθείς και να πεις, χωρίς να σε κρίνουν, ότι δεν έχεις σιγουριές, ότι φοβάσαι, ότι δεν ξέρεις τι σου γίνεται, ότι έχεις χαθεί. Εκεί έχεις την άδεια να νιώθεις.

1. «Να μην είσαι ο εαυτός σου». Δεν θέλω να είμαι ο εαυτός μου όλη την ώρα. Καταρχάς, δεν είμαι σίγουρη ποιος ακριβώς είναι αυτός ο εαυτός. Αλλάζει. Επίσης, με βαριέμαι. Μερικές φορές θέλω να μην είμαι τίποτα. Να ’μαι ένα μάτι πάνω στις γραμμές, που παρακολουθεί τους άλλους ανενόχλητα. Που μπαίνει μες στα σπίτια τους, ξέρει τα έπιπλά τους, τις πιο μύχιες σκέψεις τους, πώς κάνουν σεξ, τι τρώνε, τι τους ανησυχεί απ’ τις ιατρικές τους εξετάσεις.

Μερικές φορές θέλω απλώς ένα ωραίο χοντρό μυθιστόρημα που με απαλλάσσει απ’ το να είμαι εγώ, ενώ ταυτόχρονα σμιλεύει ύπουλα το ποια θα είμαι όταν τελειώσει. 

2. Αγένεια. Δεν ξέρω αν και σε άλλες εποχές οι άνθρωποι ήταν τόσο γαϊδουρινά αγενείς (μάλλον ναι), αλλά τώρα έχουμε καθημερινά αυτές τις εκατομμύρια γραπτές αποτυπώσεις της τυφλής αγένειας στο διαδίκτυο. Σε ένα μουσείο στο μέλλον θα τα βλέπουν και θα τρομάζουν. Το σοκ του να βλέπεις ανθρώπους να ’χουν άλλες θέσεις απ’ τη δική σου. Η αναγκαία υπερβολή, για να ’ρθει η προσοχή. Τα σχόλια που ροκανίζουν σαν ψαράκια τις βάσεις οποιασδήποτε απόπειρας επικοινωνίας.

Όλα αυτά είναι εξαντλητικά στοιχεία της ζωής του χρήστη. Οι αναγνώστες μπορούν να διαβάζουν απόψεις για πολλές σελίδες χωρίς να ταράζονται. Λέγεται δοκίμιο. Είναι τυπωμένο σε χαρτί. Αν έχουν κάποιο σχόλιο, μπορεί να βάλουν ένα οργίλο θαυμαστικό πλάι στην παράγραφο. Μπορεί τη μία μέρα να απολαμβάνουν τα απομνημονεύματα ενός συντηρητικού πολιτικού, την άλλη να διαβάζουν άλλα.

Ίσως η εποχή μας να προσπαθήσει να διαβρώσει αυτό το στυλ αναγνώστη. Τον περίεργο που διαβάζει απ’ όλα. Στην εποχή μας έχουν πέραση όσοι είναι πολύ σίγουροι για όσα λένε και μάλιστα απ’ την αρχή και σταθερά. Πρέπει να ξέρεις με ποιους είσαι. Να μείνεις μόνο μ’ αυτούς και ταυτόχρονα να αγκαλιάσεις όσα σε προσδιορίζουν και να μην τ’ αλλάξεις ποτέ, για να ’σαι κατατάξιμος πάντα. Αλλά αυτό είναι εντελώς ανώμαλο, αν το σκεφτεί κανείς κάπως.

Μερικές φορές, όταν διαβάζω, χαϊδεύω ένα περίεργο αίσθημα ελευθερίας με το μυαλό μου: δεν χρειάζεται να αντιδράσω. Μπορώ απλώς να αφεθώ στη ροή γεγονότων και προσώπων και να είμαι όλα αυτά μαζί. Τώρα, υποτίθεται, πρέπει να ζούμε τις ζωές μας σαν βιογραφικά. Έχουμε ένα σταθερό αφήγημα να εξυπηρετήσουμε, έκανα το Χ, για να κάνω μετά το Ψ. Η μία επιλογή να οδηγεί στην άλλη. Όποιος διαβάζει μυθιστορήματα αναγνωρίζει τη ρηχότητα της ιδέας, αφού οι χαρακτήρες των βιβλίων διαμορφώνονται απ’ την κατάσταση, τις εμπειρίες, την τύχη.

Οι αναγνώστες αυτά τα γνωρίζουν. Οι απόψεις τους είναι πάντα προσωρινές. Όμως, κατά κανόνα, δεν τις φωνάζουν με αγένεια στους γύρω τους, είναι αθόρυβα πλάσματα στον δημόσιο χώρο, με την εκκεντρική συνήθεια να διαβάζουν, αντί να κοιτάνε το κινητό. Ψωνάρες.

3. Θετική ενέργεια. Διάβαζα τις προάλλες Πεσόα. Ένας αφηγητής χωρίς φιλοδοξίες, που δεν ξέρει αν ο κόσμος είναι αληθινός ή όνειρο και που ονειροπολεί περιδιαβαίνοντας στους δρόμους της Λισσαβόνας αντί να κάνει κάτι παραγωγικό. Έχει περίεργους πόνους, δεν κοιμάται καθόλου καλά και περηφανεύεται διαρκώς ότι δεν είναι μόνο ένα πρόσωπο. Τι ωραίο διάλειμμα απ’ την απαίτηση να είμαστε διαρκώς καλά και «θετικοί».

Μέσα σ’ αυτό το ασφαλές, ήσυχο κουκούλι των βιβλίων μπορείς να αφεθείς και να πεις, χωρίς να σε κρίνουν, ότι δεν έχεις σιγουριές, ότι φοβάσαι, ότι δεν ξέρεις τι σου γίνεται, ότι έχεις χαθεί. Εκεί έχεις την άδεια να νιώθεις. Και με έναν παλιομοδίτικο τρόπο τα βιβλία δεν συμμετέχουν στον εορτασμό του μεγαλείου σου. Δεν λένε ότι όλα τα ’κανες καλά. Σου δείχνουν πόσο έχεις αποτύχει, σε πόσο πολλά πεδία. Πόσο στενά μπορεί να είναι μερικές φορές τα ανθρώπινα. Σου λένε: «Δεν πειράζει».

Οπτική Γωνία
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ολίβια Μάνινγκ

Βιβλίο / Ο αργοπορημένος θρίαμβος της Ολίβια Μάνινγκ

Όσο ζούσε, την είχαν παραγνωρίσει, αλλά στη «Βαλκανική τριλογία» και τη «Τριλογία του Λεβάντε» η Μάνινγκ συνθέτει μια εκπληκτική τοιχογραφία των Βαλκανίων, της Αθήνας και της Μέσης Ανατολής στη δίνη του πιο καταστροφικού πολέμου του 20ού αιώνα. Μιλάμε με την μεταφράστριά της, Κλαίρη Παπαμιχαήλ.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Το πίσω ράφι/ Μισέλ Ουελμπέκ «Ο χάρτης και η επικράτεια»

Το πίσω ράφι / Μισέλ Ουελμπέκ: «Ο χάρτης και η επικράτεια»

Το φθινόπωρο του 2010, χάρη στον «Χάρτη και την επικράτεια», ένα ακόμα «υλιστικό παραμύθι τρόμου» αλλά δίχως ούτε μία σκηνή σεξ, ο Μισέλ Ουελμπέκ απέσπασε το σημαντικότερο γαλλικό λογοτεχνικό βραβείο.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Ο ουρανός των πιλότων

Νικόλας Σεβαστάκης / Ο ουρανός των πιλότων

Αν μας συντρίβει η απώλειά του Μάριου Μιχαήλ Τουρούτσικα και του Στάθη Τσιτλακίδη είναι γιατί βλέπουμε πως ο δικός τους ουρανός εγγυάται τη δική μας γη, το δικό μας ταπεινό έδαφος με όλες τις πράξεις και τα λόγια με τα οποία το γεμίζουμε.
ΝΙΚΟΛΑΣ ΣΕΒΑΣΤΑΚΗΣ
Explainer: Γιατί πολλοί επιμένουν ότι η τροπολογία για τον Κασιδιάρη είναι πονοκέφαλος για τη Δημοκρατία;

Explainer / Τελικά, η τροπολογία για τον Κασιδιάρη έχει κενά;

Πώς γίνεται ακόμα και δημοκρατικές φωνές του τόπου να πιστεύουν ότι υπάρχουν παγίδες και παράδοξα στην προσπάθεια να αποτραπεί η δημιουργία μίας Χρυσής Αυγής Νο2; Οι πραγματικοί φόβοι και μερικές χρήσιμες διευκρινίσεις νομικών κύκλων στη LIFO.
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΓΑΛΑΝΟΠΟΥΛΟΥ
Είναι δυνατόν το 2023 να γίνεται πρώτο θέμα και πεδίο πολιτικής διαμάχης μια σύλληψη για λίγα γραμμάρια κάνναβης;

Οπτική Γωνία / Είναι δυνατόν το 2023 να γίνεται πρώτο θέμα μια σύλληψη για λίγα γραμμάρια κάνναβης;

Είθε το «πάθημα» του κ. υπουργού ΠροΠο να γίνει «μάθημα» με την ευρεία έννοια, ασχέτως του αν στέκει ή όχι η καταγγελία που αφορά τον γιο του και τρεις ακόμα νεαρούς φίλους του.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
Explainer: Γιατί ο Μπάλντουιν κατηγορείται για ανθρωποκτονία 18 μήνες μετά;

Explainer / Explainer: Γιατί ο Μπάλντουιν κατηγορείται για ανθρωποκτονία 18 μήνες μετά;

Αυτό που συνέβη τον Οκτώβριο του ’21 με τον θάνατο της κινηματογραφίστριας Χαλίνα Χάτσινς από αληθινά πυρά, θεωρείται από πολλούς κάτι που έτσι κι αλλιώς θα συνέβαινε. Το θέμα είναι «γιατί» -όπως αποκαλύπτεται από mail παραίτησης μέλους του συνεργείου- και πόση ευθύνη έχουν γι’ αυτό οι πλατφόρμες streaming.
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΓΑΛΑΝΟΠΟΥΛΟΥ
ΤΣΙΠΡΑΣ

Πολιτικό επταήμερο / Συγκρούσεις στο προσκήνιο και στο παρασκήνιο

Η κυβέρνηση παραμένει στριμωγμένη με το θέμα των παρακολουθήσεων, καθώς δεν έχει δώσει ακόμα πειστικές απαντήσεις. Ο ΣΥΡΙΖΑ κατάφερε να εκνευρίσει το ΠΑΣΟΚ που τον κατηγορεί τώρα για «γκεμπελικές πρακτικές».
ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΣΙΟΥΤΗ
Explainer: Γιατί η υπόθεση Πισπιρίγκου είναι η μεγαλύτερη αποτυχία των ελληνικών media;

Explainer / Explainer: Γιατί η υπόθεση Πισπιρίγκου είναι η μεγαλύτερη αποτυχία των ελληνικών media;

Από την απόπειρα λιντσαρίσματος έξω από το σπίτι της κατηγορούμενης μέχρι το γεγονός ότι ανακλήθηκαν τρία ιατροδικαστικά πορίσματα και ακόμη δεν ξέρουμε τι έγινε με την κεταμίνη, ας δούμε λίγο πώς φτάσαμε να μας ενδιαφέρει μόνο η κλειδαρότρυπα και όχι ο θάνατος δύο παιδιών και ενός μωρού.
ΧΡΙΣΤΙΝΑ ΓΑΛΑΝΟΠΟΥΛΟΥ
Ποιοι παρακολουθούσαν το ΚΚΕ;  

Ρεπορτάζ / Ποιοι παρακολουθούσαν το ΚΚΕ;  

Οι παρακολουθήσεις του ΚΚΕ δεν μετράνε; Κι όμως, ακόμα και η ΑΔΑΕ δεν δείχνει το ίδιο ενδιαφέρον που έδειξε σε άλλες υποθέσεις, υποστηρίζει το ΚΚΕ. Αλλά και τα συμπεράσματα της δικαστικής έρευνας περιέχουν πολλές αντιφάσεις.
ΡΕΠΟΡΤΑΖ: ΝΤΙΝΑ ΚΑΡΑΤΖΙΟΥ
Μένουμε Ευρώπη; Ο Ν. Αλιβιζάτος λέει «ναι», ο Β. Βενιζέλος «θεωρεί το ερώτημα λάθος»

Βασιλική Σιούτη / Μένουμε Ευρώπη; Ο Ν. Αλιβιζάτος λέει «ναι», ο Β. Βενιζέλος «θεωρεί το ερώτημα λάθος»

Στην εκδήλωση που τράβηξε την προσοχή πριν από την πραγματοποίηση της, η έκπληξη ήταν η συμμετοχή του Βαγγέλη Βενιζέλου, αλλά την παράσταση έκλεψε ο Νίκος Αλιβιζάτος.
ΒΑΣΙΛΙΚΗ ΣΙΟΥΤΗ

σχόλια

Δεν υπάρχει δυνατότητα σχολιασμού

ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

THE GOOD LIFO ΔΗΜΟΦΙΛΗ