Σπάνιες φωτογραφίες από την Αθήνα των αρχών του 20ού αιώνα Facebook Twitter

Σπάνιες φωτογραφίες από την Αθήνα των αρχών του 20ού αιώνα

0

Συνοικίες που εξαφανίστηκαν, σημεία της πόλης που χάθηκαν ή άλλαξαν στο πέρασμα του χρόνου, γειτονιές οι οποίες ήταν τόποι συνάντησης των ανθρώπων του μόχθου, τα έθιμα της Μεγάλης Εβδομάδας όπως γιορτάζονταν στους κεντρικούς δρόμους της Αθήνας αλλά και στιγμιότυπα της καθημερινής ζωής της Αθήνας των αρχών του εικοστού αιώνα παρουσιάζονται στο λεύκωμα «Η Αθήνα του 1917» που κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Μέλισσα. 

Πρόκειται για άγνωστα φωτογραφικά τεκμήρια μιας περιόδου κατά την οποία η πόλη υπήρξε ένα πεδίο έντονων πολιτικών αντιπαραθέσεων. Όπως διαβάζουμε στο κείμενο του καθηγητής της Ιστορίας της Αρχιτεκτονικής στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Μάνου Μπίρη: «Η φωτογραφική ματιά των Γάλλων στρατιωτών, των οποίων η παρουσία στην πρωτεύουσα ήταν αποτέλεσμα έκτακτων περιστάσεων, επικεντρώθηκε στον ανθρώπινο παράγοντα{..} Χάρη σε αυτές τις οπτικές γωνίες, ο θεατής αποκτά μια πολύτιμη εικαστική εμπειρία του όλου πολεοδομικού συγκροτήματος, το οποίο απλώνεται από τα κράσπεδα του Ιερού Βράχου και των πέριξ λόφων έως τις περιμετρικές επεκτάσεις που ήδη προέβλεπε το ρυμοτομικό σχέδιο του τέλους του 19ου αιώνα (Νεάπολη, Εξάρχεια, Σχολή Ευελπίδων), αλλά και έως τις μεταγενέστερες επεκτάσεις των αρχών του 20ού αιώνα (Φιλοπάππου, Πετράλωνα, Αρδηττός). 

Το 1917 υπήρξε μία μεταβατική και κομβική χρονιά για την Ελλάδα. Οι συνέπειες των “Νοεμβριανών” στον πληθυσμό της Αθήνας, η επιβλητική γαλλική στρατιωτική παρουσία στην πόλη καθώς και η αποστολή του Γάλλου γερουσιαστή Charles Jonnart ανάγκασαν το βασιλιά να εγκαταλείψει την Ελλάδα.

Ουσιαστικά, το υλικό έχει αντληθεί από το αρχείο του συμμαχικού σώματος που έδρασε κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου στα Βαλκάνια ‒γνωστό ως “Στρατιά της Ανατολής”‒ και αποτελεί έργο της Φωτογραφικής και Κινηματογραφικής υπηρεσίας του που είχε ως στόχο να αντιταχθεί στη γερμανική προπαγάνδα πολέμου και να καταρτίσει ένα αρχείο για τον ιστορικό του μέλλοντος.

Ειδικότερα, το φθινόπωρο του 1915 στρατεύματα της Entente Cordiale αποβιβάστηκαν στη Θεσσαλονίκη, ύστερα από την αποτυχημένη εκστρατεία στα Δαρδανέλια, και συγκρότησαν τη Στρατιά της Ανατολής. Η συγκέντρωση στρατού στη Μακεδονία αποσκοπούσε στο να βοηθήσει τη Σερβία που δεχόταν την επίθεση των Κεντρικών Δυνάμεων. 

αθηνα 1917
ΚΑΝΤΕ ΚΛΙΚ ΕΔΩ ΓΙΑ ΝΑ ΤΟ ΑΓΟΡΑΣΕΤΕ: Αθήνα 1917, Επιστημονική επιμέλεια: Τάσος Αναστασιάδης, Λένα Κορμά, Κείμενα: Μανόλης Κορρές, Μάνος Μπίρης, εκδόσεις Μέλισσα

Η υποχώρηση, όμως, των σερβικών δυνάμεων ανάγκασε τους Συμμάχους να παραμείνουν για μεγάλο χρονικό διάστημα άπραγοι στη Θεσσαλονίκη. Από ένα γαλλο-αγγλικό εκστρατευτικό σώμα δεκάδων χιλιάδων ατόμων στα τέλη του 1915, η Στρατιά της Ανατολής κατέληξε να αποτελεί το 1918 ένα πολυεθνικό και πολυθρησκευτικό μωσαϊκό στο οποίο προστέθηκαν μεταξύ άλλων Έλληνες, Σέρβοι, Ρώσοι, Ιταλοί, ‘Σενεγαλέζοι”, Βορειοαφρικανοί και Αναμίτες. Η Στρατιά αριθμούσε πλέον περίπου 650.000 στρατιώτες. Μετά την παράδοση του οχυρού Ρούπελ και την κατάληψη της Ανατολικής Μακεδονίας από τις Κεντρικές Δυνάμεις, η χώρα βρέθηκε το φθινόπωρο του 1916 διαιρεμένη ανάμεσα στην Κυβέρνηση των Αθηνών υπό τον γερμανόφιλο Βασιλιά Κωνσταντίνο και στην Προσωρινή Κυβέρνηση της Θεσσαλονίκης υπό τον Ελευθέριο Βενιζέλο, ο οποίος υποστήριζε την πολιτική των Συμμάχων. Ο “Εθνικός Διχασμός” κορυφώθηκε το 1916 με το ναυτικό αποκλεισμό που επέβαλαν οι Σύμμαχοι στην “Παλαιά Ελλάδα”, προκειμένου να υποχωρήσει ο Κωνσταντίνος, και τη σύγκρουσή τους με μονάδες του τακτικού στρατού αλλά και με παραστρατιωτικές οργανώσεις, γνωστή ως “Νοεμβριανά”. 

Το 1917 υπήρξε μία μεταβατική και κομβική χρονιά για την Ελλάδα. Οι συνέπειες των “Νοεμβριανών” στον πληθυσμό της Αθήνας, η επιβλητική γαλλική στρατιωτική παρουσία στην πόλη καθώς και η αποστολή του Γάλλου γερουσιαστή Charles Jonnart ανάγκασαν το βασιλιά να εγκαταλείψει την Ελλάδα. Τον Ιούνιο του 1917 ο Βενιζέλος επέστρεψε στην Αθήνα και η ενοποιημένη πλέον Ελλάδα εισήλθε στον πόλεμο στο πλευρό της Entente. Τον επόμενο μήνα επανεσυνεκλήθη η Βουλή που είχε διαλυθεί αντισυνταγματικά το Μάιο του 1915, η οποία αποκλήθη ως “Βουλή των Λαζάρων”, και ο διάδοχος του Κωνσταντίνου, Αλέξανδρος, ανέβηκε στο θρόνο. Ήταν η αρχή ενός νέου κεφαλαίου στην ελληνική ιστορία».

Αθήνα 1917 Facebook Twitter
Μεγάλη Παρασκευή Στρατιώτης με το όπλο υπο μάλης σε ένδειξη πένθους λόγω της ημέρας, 13/4/1917. Φωτ.: Pierre Machard ©Min. de la culture (France)/MAP/Diffusion RMN-GP

Αθήνα 1917 Facebook Twitter
Μεγάλο Σάββατο. Πασχαλινές ετοιμασίες : Η αγορά του παραδοσιακού αρνιού, 14/4/1917. Φωτ.: Pierre Machard ©Min. de la culture (France)/MAP/Diffusion RMN-GP

Αθήνα 1917 Facebook Twitter
Ξεκούραση στη Δημοτική Αγορά. Οδός Αθηνάς. Φωτ.: Pierre Machard ©SPCA/ECPAD

Αθήνα 1917 Facebook Twitter
Μεταφέροντας νερό. Αναφιώτικα. Φωτ.: Pierre Machard ©SPCA/ECPAD

Αθήνα 1917 Facebook Twitter
Άποψη της πλατείας Ηρώων, Ψυρρή. Φωτ.: Pierre Machard ©SPCA/ECPAD

Αθήνα 1917 Facebook Twitter
Καταστροφές στο υπνοδωμάτιο του Ελευθέριου Βενιζέλου, 30/6/1917, Αγνώστου ©Min. de la culture (France)/MAP/Diffusion RMN-GP

Αθήνα 1917 Facebook Twitter
Βανδαλισμός του γραφείου του Ελευθέριου Βενιζέλου, 30/6/1917, Αγνώστου ©Min. de la culture (France)/MAP/Diffusion RMN-GP

Αθήνα 1917 Facebook Twitter
Στιγμές χαλάρωσης Γάλλων στρατιωτών στο Ωδείο Ηρώδου του Αττικού, Αύγουστος 1917. Φωτ.: Κ. ©SPCA/ECPAD

Αθήνα 1917 Facebook Twitter
Γάλλοι στρατιώτες σε ανάπαυλα στο Θέατρο του Διονύσου, 27/6/1917. Φωτ.: Κ. ©SPCA/ECPAD

Αθήνα 1917 Facebook Twitter
Ύπνος στο Ερέχθειο, Ιούλιος 1917. Φωτ.: Κ. ©SPCA/ECPAD

Αθήνα 1917 Facebook Twitter
Στρατοπεδεύοντας στην Ακρόπολη. Παρθενώνας, 27/06/1917. Φωτ.: Κ. ©SPCA/ECPAD

Αθήνα 1917 Facebook Twitter
Πλατεία Πανεπιστημίου, 06/04/1917. Φωτ.: Pierre Machard ©Min. de la culture (France)/MAP/Diffusion RMN-GP

Αθήνα 1917 Facebook Twitter
Γιδοπρόβατα στη λεωφόρο Ακαδημίας, μεταξύ των οδών Θεμιστοκλέους και Προαστίου (νυν Εμμανουήλ Μπενάκη), 6/4/1917. Φωτ.: Pierre Machard ©Min. de la culture (France)/MAP/Diffusion RMN-GP

Αθήνα 1917 Facebook Twitter
Τελετή εορτασμού της 14ης Ιουλίου, εθνικής επετείου της Γαλλίας. Παναθηναϊκό Στάδιο, 14/7/1917. Φωτ.: Κ. ©Min. de la culture (France)/MAP/Diffusion RMN-GP

Αθήνα 1917 Facebook Twitter
Η Στοά του Αττάλου. Συνοικία Βλασσαρού (πριν από την ανασκαφή της Αρχαίας Αγοράς). Φωτ.: Pierre Machard ©SPCA/ECPAD

Αθήνα 1917 Facebook Twitter
Άποψη της οδού Λυκαβηττού. Φωτ.: Pierre Machard ©SPCA/ECPAD

 
Βιβλίο
0
Γιάννης Πανταζόπουλος

Γιάννης Πανταζόπουλος

Δημοσιογράφος. Σπούδασε στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Ιστορίας του Πάντειου Πανεπιστήμιου (j.pantazopoulos@yahoo.gr)
ΠΡΟΣΦΑΤΑ ΑΡΘΡΑ ΤΟΥ ΣΥΝΤΑΚΤΗ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Η υγεία είναι ελευθερία

Βιβλίο / «Η δική μας ασθένεια»: Μαθήματα ελευθερίας από ένα ημερολόγιο νοσηλείας

Ο διάσημος Αμερικανός ιστορικός Τίμοθι Σνάιντερ μετατρέπει τη θλιβερή εμπειρία του στα αμερικανικά νοσοκομεία σε ένα δοκίμιο για το δικαίωμα στην περίθαλψη που δεν προστατεύεται στις Ηνωμένες Πολιτείες.
ΝΙΚΟΣ ΜΠΑΚΟΥΝΑΚΗΣ
ΕΠΕΞ Η (απόλυτα) μυθιστορηματική ζωή του Μίλο Μανάρα

Βιβλίο / Η (απόλυτα) μυθιστορηματική ζωή του Μίλο Μανάρα

Βγαλμένη από άλλη εποχή, η «Αυτοπροσωπογραφία» του Μίλο Μανάρα που μόλις κυκλοφόρησε φέρνει στο φως την Ιταλία του Παζολίνι και του Φελίνι, τους σπουδαίους κομίστες της εποχής και μια ζωή γεμάτη τέχνη και περιπέτεια.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Άνχελ δε λα Κάγιε: «Ζούμε στην εποχή του νεολιμπεραλισμού, αλλά θα τον αλλάξουμε»

Βιβλίο / Άνχελ δε λα Κάγιε: «Ζούμε στην εποχή του νεολιμπεραλισμού, αλλά θα τον αλλάξουμε»

Το καταιγιστικό graphic novel «Χρώματα Πολέμου» του Ισπανού Άνχελ δε λα Κάγιε μόλις εκδόθηκε στα ελληνικά και ο δημιουργός του ήρθε στην Αθήνα για να το παρουσιάσει.
ΑΓΓΕΛΙΚΗ ΒΑΣΙΛΑΚΟΥ
ΔΕΥΤΕΡΑ 20/06 - ΕΧΕΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΕΙ-Αριστερά, δεξιά: Παλιές λέξεις, νέο νόημα

Βιβλία και Συγγραφείς / Αριστερά, δεξιά: Παλιές λέξεις, νέο νόημα

Ο Νίκος Μπακουνάκης συζητά με τον πολιτικό επιστήμονα και συγγραφέα Γιάννη Μπαλαμπανίδη για το βιβλίο του «Οι ιδέες της προόδου και της συντήρησης - Δοκίμιο για την πολιτική σε ρευστούς καιρούς».
ΝΙΚΟΣ ΜΠΑΚΟΥΝΑΚΗΣ
«Απρόσμενη αγάπη»: Ένα από τα κορυφαία μυθιστορήματα του Ισραηλινού Άαρον Άπελφελντ

Το πίσω ράφι / «Απρόσμενη αγάπη»: Ένα από τα κορυφαία μυθιστορήματα του Ισραηλινού Άαρον Άπελφελντ

Ένα μυθιστόρημα αποτελούμενο από σύντομα κεφάλαια, γραμμένο χωρίς περιττά στολίδια, με κύριους άξονες τη συγγραφική δημιουργία, την απώλεια της εβραϊκής ταυτότητας και τη βαρβαρότητα του ολοκληρωτισμού.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ
ΚΥΡΙΑΚΗ 19/06 - ΕΧΕΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΕΙ-H αναζήτησης της ευτυχίας μέσω των ναρκωτικών την εποχή της Βαϊμάρης

Ηχητικά Άρθρα / H αναζήτησης της ευτυχίας μέσω των ναρκωτικών την εποχή της Βαϊμάρης

Η γκλάμορους ντέκα της Δημοκρατίας της Βαϊμάρης και το Βερολίνο της δεκαετίας του '20, ζωγραφίζονται με τα πιο ζωηρά, εξπρεσιονιστικά χρώματα στο βιβλίο του Norman Ohler «Υπερδιέγερση, Τα ναρκωτικά στο Τρίτο Ράιχ»
THE LIFO TEAM
Ειδήσεις από τη Μαριούπολη

Βιβλίο / «Με καταγωγή από τη Μαριούπολη»: Η συγγραφέας Νατάσα Βοντίν αναζητά τη μητέρα της

Η Γερμανίδα συγγραφέας Νατάσα Βοντίν, ουκρανικής καταγωγής, δημιουργεί ένα συναρπαστικό χρονικό για μια γυναίκα που χάθηκε μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο σαν ένα σκουπίδι της Ιστορίας.
ΝΙΚΟΣ ΜΠΑΚΟΥΝΑΚΗΣ
Ίαν Κόλινς: «Ο Τζον Κράξτον ξεπερνούσε τα ανθρώπινα μεγέθη και ζούσε χωρίς κανόνες»

Βιβλίο / Ίαν Κόλινς: «Ο Τζον Κράξτον ξεπερνούσε τα ανθρώπινα μεγέθη και ζούσε χωρίς κανόνες»

Ο Ίαν Κόλινς, συγγραφέας, στενός φίλος και βιογράφος του σπουδαίου ζωγράφου, μιλά στη LiFO για τον Κράξτον και το τεράστιο ειδύλλιο που εκείνος βίωνε με τη ζωή, καθώς επίσης και για την απέραντη αγάπη του για την Ελλάδα.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΙΔΗΣ
ΤΡΙΤΗ 14/06- ΕΧΕΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΕΙ-Θεόδωρος Γρηγοριάδης: «Δεν θέλησα μόνο να περιγράψω, αλλά να εκτεθώ»

Βιβλία και Συγγραφείς / Θεόδωρος Γρηγοριάδης: «Δεν θέλησα μόνο να περιγράψω, αλλά να εκτεθώ»

Ο Νίκος Μπακουνάκης συζητάει με τον Θεόδωρο Γρηγοριάδη για την τελευταία συλλογή διηγημάτων του «Η νοσταλγία της απώλειας», ένα πανόραμα της σύγχρονης ζωής (ομολογημένης και ανομολόγητης) μέσα από το βίωμα του συγγραφέα.
ΝΙΚΟΣ ΜΠΑΚΟΥΝΑΚΗΣ
ΚΟΥΝΤΕΡΑ

Βιβλίο / Ο Μίλαν Κούντερα και η Κεντρική Ευρώπη

Η αγωνία του Μίλαν Κούντερα για τη λογοτεχνία και τη σύνδεσή της με την Ευρώπη, η διαρκής μάχη του εναντίον του απολυταρχισμού και η ανάγκη του για ελευθερία διαφαίνονται στο βιβλίο «Ο ακρωτηριασμός της Δύσης» που κυκλοφορεί αυτές τις μέρες από τις εκδόσεις της Εστίας.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Οι ναυαγοί του Αυγούστου

Προδημοσίευση / «Οι ναυαγοί του Αυγούστου»: Προδημοσίευση από το νέο βιβλίο της Ευτυχίας Γιαννάκη

Το νέο αστυνομικό μυθιστόρημα της Ευτυχίας Γιαννάκη που κυκλοφορεί στις 14/6 από τις εκδόσεις Ίκαρος φέρνει στο φως τη δολοφονία του συγγραφέα Κώστα Ταχτσή που είχε συγκλονίσει την κοινή γνώμη.
ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ

σχόλια

Δεν υπάρχει δυνατότητα σχολιασμού

ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

THE GOOD LIFO ΔΗΜΟΦΙΛΗ