«Κύριε Διοικητά»: Πόσο ελκυστική μπορεί να είναι η ιστορία ενός αντιπαθέστατου ατόμου;

«Κύριε Διοικητά»: Πόσο ελκυστική μπορεί να είναι η ιστορία ενός αντιπαθέστατου ατόμου; Facebook Twitter
Φωτ.: Raphael GAILLARDE/Gamma-Rapho via Getty Images/Ideal Image
0

Πόσο ελκυστική μπορεί να είναι η ιστορία ενός αντιπαθέστατου ατόμου; Πώς να νιώσεις το δράμα ενός αντιδραστικού, απολυταρχικού, ιδεοληπτικού γέρου, τόσο θολωμένου από ερωτικό πόθο, που φτάνει ν' αναζητήσει λύτρωση στο έγκλημα;

Μ' αυτό το στοίχημα αναμετρήθηκε ο Γαλλοεβραίος κομίστας και πεζογράφος Ρομέν Σλοκόμπ στο επιστολικό μυθιστόρημά του «Κύριε Διοικητά» – και το κέρδισε.

Ικανό να σε κρατά αγκιστρωμένο ως το τέλος, μολονότι στη διαδρομή σού προκαλεί από δυσφορία μέχρι αγανάκτηση, το «Κύριε Διοικητά» (μετ. Έφη Κορομηλά, Πόλις, 2014) εκτυλίσσεται στη διάρκεια των πιο μελανών χρόνων της πρόσφατης ιστορίας της Γαλλίας, στα χρόνια της συνθηκολόγησης με τους ναζί και του δωσιλογισμού.

Και δίνει φωνή σ' έναν παρασημοφορεμένο ήρωα του Α' Παγκοσμίου πολέμου που έφυγε μονόχειρας απ' το μέτωπο, τον Πωλ-Ζαν Υσσόν, έναν μεγαλοαστό συγγραφέα, μέλος της Γαλλικής Ακαδημίας και της επιτροπής των βραβείων Γκονκούρ, ακροδεξιό, φανατικό αντισημίτη, μέγα θαυμαστή του Χίτλερ και πιστού οπαδού του επικεφαλής της κυβέρνησης του Βισί, στρατηγού Πετέν...

Νευρώδες, αφόρητα σκληρό κατά τόπους, βασισμένο σ' εκτενή βιβλιογραφία και με μια πλειάδα πραγματικών προσώπων και γεγονότων να διασταυρώνονται με φανταστικά, το «Κύριε Διοικητά» δεν υπογράφεται από κάποιον διάσημο αστέρα των παρισινών φιλολογικών σαλονιών.

Όλο σχεδόν το μυθιστόρημα αποτελείται από μια μακροσκελή αναφορά του Υσσόν προς τον Γερμανό διοικητή των δυνάμεων κατοχής στο Παρίσι εν έτει 1942, κι από τις πρώτες φράσεις που βάζει ο Σλοκόμπ στο στόμα του ήρωά του, προειδοποιώντας μας έτσι για τη συνέχεια, είναι οι εξής: «Κύριε Διοικητά (...), ουδέποτε συμμερίστηκα τη ρομαντική γελοιότητα που θέλει τους συγγραφείς αγίους ή ήρωες, και τον κόσμο να τους κοιτάζει σταυρώνοντας τα χέρια – κάθε άλλο μάλιστα: φρονώ ότι η καλλιέργεια ικανοτήτων τόσο ανατρεπτικών όσο η φαντασία και η ευαισθησία κάθε άλλο παρά άμοιρη κινδύνων είναι για την ηθική. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο λίγοι είναι οι συγγραφείς που διάγουν υποδειγματικό βίο».

κυριε διοικητα
Ρομέν Σλοκόμπ - Κύριε Διοικητά, εκδ. Πόλις

Ορκισμένος εχθρός του μπολσεβικισμού, της αναρχίας κι όλων των Εβραίων που έσπευσαν να κατακλύσουν τη Γαλλία «με τη συνενοχή του Λεόν Μπλούμ» –αυτού του ύπουλου, μοχθηρού, καπάτσου, μπάσταδρου Οβριού με την αξιοθρήνητη φάτσα, όπως χαρακτηρίζει ο ίδιος τον ηγέτη του Λαϊκού Μετώπου– ο Υσσόν είναι από κείνους τους διανοούμενους που θεωρούν ότι η πατρίδα του έχει καταντήσει καταφύγιο απροσάρμοστων, άπληστων και σακάτηδων, έτοιμων να ρίξουν τους υπόλοιπους στα βάθη της αβύσσου.

Σ' αυτήν τη Γαλλία-«χαβούζα» των μέσων της δεκαετίας του ΄30 θα υποδεχτεί ο ίδιος τη μέλλουσα σύζυγο του γιου του, την Ίλσε, μια γοητευτική αιθέρια ύπαρξη «με γαλάζια, γελαστά και ονειροπόλα μάτια», μια πολλά υποσχόμενη Γερμανίδα ηθοποιό του κινηματογράφου, πρόθυμη να εγκαταλείψει μια για πάντα την καριέρα της. Γιατί άραγε;

Όπως θ' ανακαλύψει ο Υσσόν στην πορεία επιστρατεύοντας ιδιωτικό ντετέκτιβ για να επιβεβαιώσει τις υποψίες του, η Ίλσε κρύβεται. Η αγαπημένη του γιου του και μητέρα της εγγονής του πλέον, η γυναίκα που ο ίδιος ερωτεύτηκε με πάθος από την πρώτη στιγμή που την αντίκρισε, φέρει αίμα εβραϊκό. Μήπως, αναρωτιέται, εκεί οφείλονται οι απανωτές δυστυχίες που έπληξαν την οικογένειά του;

Μέχρι να κατακτηθεί το Παρίσι και να μοιραστεί η Γαλλία στα δυο, ο Υσσόν έχει χάσει τη σύζυγό του από αρρώστια και την μοναχοκόρη του από πνιγμό, έχει αποκηρύξει τον γιο του επειδή πέρασε στους κόλπους της αντίστασης κι έχει μείνει μόνος του να προστατεύει δυο πλάσματα, τα οποία αποδεικνύονται «φορείς του κακού». Ο δρόμος προς την παράνοια είναι ανοιχτός...

Ο Ρομέν Σλοκόμπ δεν μας κρατά για πολύ σε αγωνία. Επιστολή κατάδοσης είναι το κείμενο που απευθύνει στον Γερμανό αξιωματούχο ο ήρωάς του, οδηγώντας την Ίσλε στο Άουσβιτς μια ώρα νωρίτερα.

Όσο, όμως, παρακολουθούμε τον τελευταίο να παραδέρνει ανάμεσα στις φιλοναζιστικές ιδέες του και τον απαγορευμένο έρωτά του, να εκμεταλλεύεται την ανασφάλεια της Ίλσε προς ιδίον όφελος, να συγχρωτίζεται με τους συνεργάτες των κατακτητών, να εκβιάζει, να εκβιάζεται και να βουλιάζει μέσα στη σύγχυση και τον εσωτερικό διχασμό, βλέπουμε να ζωντανεύει μπροστά μας το νοσηρό πνεύμα μιας ολόκληρης εποχής όπως το εξέφρασε στη Γαλλία ένας εσμός αριστοκρατών, στρατιωτικών και ευυπόληπτων κατά τα άλλα πνευματικών ανδρών παραδομένων στον εθνικισμό και τον φασισμό. Κάτι που οι Γάλλοι λογοτέχνες έχουν αποφύγει ως τώρα να προσεγγίσουν διεξοδικά.

Νευρώδες, αφόρητα σκληρό κατά τόπους, βασισμένο σ' εκτενή βιβλιογραφία και με μια πλειάδα πραγματικών προσώπων και γεγονότων να διασταυρώνονται με φανταστικά, το «Κύριε Διοικητά» δεν υπογράφεται από κάποιον διάσημο αστέρα των παρισινών φιλολογικών σαλονιών. Γεννημένος το 1953, ο Ρομέν Σλοκόμπ προέρχεται από τον χώρο των εικαστικών, κι αν εμπιστευτούμε τη wikipedia, σταθερή πηγή έμπνευσής του αποτελεί η σύγχρονη γιαπωνέζικη κουλτούρα, όπως εκφράζεται στα κόμικς και στις πρακτικές του σαδομαζοχισμού!

Μέχρι να στραφεί προς τη συγγραφή βιβλίων για νέους καθώς και κατασκοπευτικών και αστυνομικών μυθιστορημάτων, ο Σλοκόμπ σταδιοδρόμησε ως σχεδιαστής και εικονογράφος κόμικς, φωτογράφος και κινηματογραφιστής, έχοντας να επιδείξει εκθέσεις από το Παρίσι και το Λονδίνο ως τη Νέα Υόρκη κι από την Στοκχόλμη ή την Μπολόνια ως το Τόκιο.

Όσο για το «Κύριε Διοικητά», το έγραψε κατά παραγγελία, αποδεχόμενος το 2011 την πρόκληση εκδοτικού οίκου να επινοήσει «την επιστολή που δεν έστειλε ποτέ»...

Βιβλίο
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ο στενός κύκλος του Χίτλερ: άγνωστες πτυχές

Βιβλίο / Ο στενός κύκλος του Χίτλερ: άγνωστες πτυχές

Στην άκρως διεισδυτική «Αυλή του Χίτλερ», που βασίζεται σε άγνωστα ως τώρα ντοκουμέντα, η ιστορικός Χάικε Γκέρτεμακερ αποκαλύπτει όλα τα πρόσωπα του στενού περιβάλλοντος του Φίρερ, από την πρώτη μέρα ανάληψης της εξουσίας έως το τέλος.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
ΣΑΒΒΑΤΟ Τζον Καρ: «Το Οιδιπόδειο Σύμπλεγμα είναι η ρίζα του μισογυνισμού»

Βιβλίο / Τζον Καρ: «Με ενοχλεί η βλαβερή επίδραση των Ελληνίδων μαμάδων στα παιδιά τους»

Ο καταξιωμένος Ελληνοβρετανός δημοσιογράφος και συγγραφέας, με αφορμή την κυκλοφορία του νέου του βιβλίου «Η ήττα του Μουσολίνι στο ύψωμα 731», μιλά στη LiFO για την Ιστορία, την επέτειο της 28ης Οκτωβρίου, την Ελλάδα και τη δημοσιογραφία.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Μάριο Βάργκας Λιόσα

Το πίσω ράφι / «Το παλιοκόριτσο»: Το εξαιρετικό μυθιστόρημα του Περουβιανού Νομπελίστα Μάριο Βάργκας Λιόσα

O Μάριο Βάργκας Λιόσα αποτυπώνει την πρόσφατη ιστορία του Περού, αντιδιαστέλλοντάς την με την έκρηξη ιδεών και την επανάσταση των ηθών στη Δύση.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ
 ΤΡΙΤΗ 17/05 - ΕΧΕΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΕΙ-Ο Διονύσιος Σολωμός χάνει το έδαφος κάτω από τα πόδια του

Βιβλία και Συγγραφείς / Ο Διονύσιος Σολωμός χάνει το έδαφος κάτω από τα πόδια του

Ο Νίκος Μπακουνάκης συζητά με την ιστορικό Κωνσταντίνα Ζάνου για το πώς η γεωπολιτική αλλάζει τους ανθρώπους αλλά και τις έννοιες, όπως η πατρίδα, το έθνος, η γλώσσα και τα σύνορα.
ΝΙΚΟΣ ΜΠΑΚΟΥΝΑΚΗΣ
Νιαζί Κιζιλγιουρέκ

European LiFO / Νιαζί Κιζιλγιουρέκ: «Η Κύπρος δεν είναι ούτε ελληνική ούτε τουρκική, είναι μια ανεξάρτητη κρατική οντότητα»

Ο πρώτος Τουρκοκύπριος ευρωβουλευτής της Κυπριακής Δημοκρατίας μιλά για όλα στη LiFO με αφορμή την κυκλοφορία του τελευταίου του βιβλίου «Μια ιστορία βίας και μνησικακίας – η γένεση και η εξέλιξη της εθνοτικής διένεξης στην Κύπρο» (εκδ. Heteroτοπία).
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
CHECK ΚΥΡΙΑΚΗ Η Φερνάντα Μελτσόρ, ένα βιβλίο ωμής βίας που προκαλεί ενθουσιώδεις αντιδράσεις σε όλη την υφήλιο και ένα μεθύσι στην Αθήνα

Βιβλίο / Φερνάντα Μελτσόρ: Η συγγραφέας του συγκλονιστικού βιβλίου «Η Εποχή των Τυφώνων» μιλά στη LiFO

Μία από τις σπουδαιότερες φωνές της νέας λατινοαμερικάνικης λογοτεχνίας (και υποψήφια για Μπούκερ 2022) σε μια συζήτηση κάτω από την Ακρόπολη για τη βία στο Μεξικό, τις γυναικοκτονίες (χωρίς τιμωρία) και τον φόβο του διαφορετικού σε μια πουριτανική κοινωνία ακραίας φτώχειας και διαφθοράς.
M. HULOT
Στίβεν Κινγκ «Περί συγγραφής»

Το πίσω ράφι / «Περί συγγραφής»: Ο οδηγός του Στίβεν Κινγκ προς φερέλπιδες πεζογράφους

«Αν θέλετε να γίνετε συγγραφέας, πρέπει πάνω απ’ όλα να κάνετε δύο πράγματα. Να διαβάζετε πολύ και να γράφετε πολύ. Δεν γνωρίζω κανέναν τρόπο να παρακάμψετε αυτά τα δύο».
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ
Το Μπάουχαους στην Ελλάδα του ’30

Βιβλία και Συγγραφείς / Το Μπάουχαους στην Ελλάδα του ’30

Ο Νίκος Μπακουνάκης συζητάει με τον Ανδρέα Γιακουμακάτο για το εγχείρημα της Βαϊμάρης και του Ντεσάου που έφτασε πολύ νωρίς στην Ελλάδα και άφησε τη σφραγίδα του στο κτισμένο περιβάλλον της χώρας μας.
ΝΙΚΟΣ ΜΠΑΚΟΥΝΑΚΗΣ
ΤΡΙΤΗ 10/05 - ΕΧΕΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΕΙ-Ένα podcast για το παρόν: Μια χειρονομία για την Ουκρανία

Αναγνώσεις / Ένα podcast για το παρόν - Μια χειρονομία για την Ουκρανία

Ο ΜΙΧΑΗΛ ΜΑΡΜΑΡΙΝΟΣ συλλέγει θραύσματα από σπουδαία κείμενα των Ιάκωβου Μάγιερ, Σπυρίδωνος Τρικούπη, Νικόλαου Κασομούλη, ντοκουμέντα από τις εκκλήσεις προς τη Διοίκηση για βοήθεια, μαρτυρίες αγωνιστών, αλλά -κυρίως- αποσπάσματα από το έργο «Ελεύθεροι Πολιορκημένοι» του Διονύσιου Σολωμού.
THE LIFO TEAM
ΤΡΙΤΗ Αντώνης Γεωργίου

Βιβλίο / Αντώνης Γεωργίου: «Η κυπριακή διάλεκτος είναι ο γλωσσικός μας πλούτος»

Ένας από πιο σημαντικούς συγγραφείς της Κύπρου γράφει ιστορίες απλών, καθημερινών ανθρώπων με μεγαλείο, τραγωδία και πάθος, αγνοημένες από την επίσημη ιστορία, και ο τολμηρός, παραληρηματικός του λόγος ξεπερνά τα σύνορα της χώρας του.
M. HULOT
ΔΕΥΤΕΡΑ 09/05- ΕΧΕΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΕΙ-«Ονειρεύτηκα τη Διδώ»: Γιατί το τελευταίο βιβλίο της Λένας Διβάνη βρίσκεται στην πρώτη θέση των ευπώλητων;

The Review / «Ονειρεύτηκα τη Διδώ»: Γιατί το τελευταίο βιβλίο της Λένας Διβάνη βρίσκεται στην πρώτη θέση των ευπώλητων;

Ο Χρήστος Παρίδης και η δημοσιογράφος Σταυρούλα Παπασπύρου συζητούν για το τελευταίο βιβλίο της Λένας Διβάνη «Ονειρεύτηκα τη Διδώ» και για τη μοναδική περίπτωση της Διδώς Σωτηρίου.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ

σχόλια

Δεν υπάρχει δυνατότητα σχολιασμού

ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

THE GOOD LIFO ΔΗΜΟΦΙΛΗ