WEEKEND

Από τον Νάνο Βαλαωρίτη στα «Σονέτα» του Σαίξπηρ

Από τον Νάνο Βαλαωρίτη στα «Σονέτα» του Σαίξπηρ Facebook Twitter
0

1.

Δοκίμιο. Ο Νάνος Βαλαωρίτης (Λωζάνη, 1921) παραμένει θαλερός και δραστήριος. Ακόμα και στο Facebook τον συναντάμε να παρεμβαίνει και να εκφράζεται με ανοξείδωτο δυναμισμό. Πριν από λίγες ημέρες, αρχές Ιουνίου, κυκλοφόρησε ο τρίτος τόμος των πολύτιμων δοκιμίων του με τίτλο Για μια θεωρία της Γραφής Γ' - Από το κείμενο στο υπερκείμενο (εκδ. Ψυχογιός). Χωρισμένη σε δύο μεγάλα μέρη, η ύλη του τόμου συνθέτει ένα πανόραμα ρηξικέλευθων ρευμάτων και διορατικών δημιουργών που επηρέασαν καταλυτικά την ποίηση και τη ζωή. Στο πρώτο μέρος, με τίτλο Οι Τάσεις, διαβάζουμε κείμενα για τον μοντερνισμό, για τη γλωσσοκεντρική ποίηση, για την κριτική θεωρία, για τις στιγμές της πρωτοπορίας στον εικοστό αιώνα. Στο δεύτερο μέρος, Τα Πρόσωπα, βρισκόμαστε θελκτικά αντιμέτωποι με ένα εικονοστάσιο επώνυμων αγίων, που με το έργο και τον βίο τους συνέβαλαν στο πρόταγμα της αυτονομίας και στην περιπέτεια της ποίησης. Ανάμεσά τους οι δύο προεξάρχουσες θρυλικές μορφές της Γενιάς Μπιτ (Beat Generation), ο Ουίλιαμ Μπάροουζ και ο Άλεν Γκίνσμπεργκ, ο προδρομικός υπερλογοτέχνης Φερνάντο Πεσσόα, ο «δανδής που περιφρονούσε τον επαγγελματισμό» Γιώργος Μακρής, αλλά και ο Σεφέρης, ο Καβάφης, ο Σολωμός, ο Ταχτσής, ο Σικελιανός, ο Σαχτούρης. Στις σελίδες 238-250 διαβάζουμε έναν πλούσιο σε σημασίες και πληροφορίες και αναφορές διάλογο ανάμεσα στον Νάνο Βαλαωρίτη και στον αείμνηστο/αεικίνητο/ακέραιο Ανδρέα Παγουλάτο (που πρωτοδημοσιεύτηκε στο ηρωικό περιοδικό «Ουτοπία» του Ευτύχη Μπιτσάκη, στο τεύχος 30, τον Ιούνιο του 1998).


2.

Μυθιστόρημα. Πολλά και δυνατά τα μυθιστορήματα που κυκλοφόρησαν στις αρχές του καλοκαιριού. Πολλά και γόνιμα τα ξενύχτια, καθώς χανόμαστε στο σύμπαν των συγγραφέων και των ηρώων τους. Θα αναφέρω επιγραμματικά τρία από αυτά, και στα επόμενα τεύχη της LifΟ θα γράψω διεξοδικά.


Ο Κολμ Τομπίν (Colm Tόibίn, Ιρλανδία, 1995) μας προσφέρει μια ευαίσθητη, χαμηλόφωνη, διεξοδική ανατομία της απώλειας και του πένθους. Η αξιοπρέπεια και η δύναμη της θελήσεως, αλλά και η λυτρωτική μουσική κοσμούν το μυθιστόρημα Νόρα Γουέμπστερ (μτφρ. Αθηνά Δημητριάδου, εκδ. Ίκαρος) που διαδραματίζεται στα τέλη της δεκαετίας του 1960, στη μικρή εσωστρεφή πόλη Ένισκορθι, γενέτειρα του συγγραφέα.


Η Μέριλιν Ρόμπινσον (Marilynne Robinson, ΗΠΑ, 1943) ολοκληρώνει την άτυπη Τριλογία της Αϊόβα με το μυθιστόρημα Λάιλα (μτφρ. Κατερίνα Σχινά, εκδ. Μεταίχμιο), συγγενικό σε κάποια σημεία με τη Νόρα Γουέμπστερ ως προς την πίστη και το ψυχικό σθένος των ηρωίδων. Εδώ έχουμε μια κοπέλα που μεγαλώνει στα δύσκολα χρόνια του Μεγάλου Κραχ, που περιπλανιέται, που μοχθεί να βρει νόημα στη ζωή. Σημειώνει στο έξοχο επίμετρο ο Σταύρος Ζουμπουλάκης: «Οι άνθρωποι της Λάιλα, οι δικοί της άνθρωποι, είναι όλα αυτά τα ανθρώπινα κουρέλια με τα οποία έζησε όλη της τη ζωή. Αυτός είναι ο κόσμος της».


Ο μετρ της κοφτής, καταιγιστικής γραφής, ο Τζέιμς Ελρόι (James Ellroy, Λος Άντζελες, 1948), έρχεται να μας καθηλώσει, όντως, με το πρώτο μέρος του Δεύτερου Κουαρτέτου του, τη χιλίων είκοσι δύο σελίδων Perfidia (μτφρ. Ανδρέας Αποστολίδης, εκδ. Κλειδάριθμος), όπου τα πάντα –φασαρίες, φόνοι, φαυλότητες– διαδραματίζονται ανάμεσα στις 6 και στις 29 Δεκεμβρίου του 1941 σε ένα Λος Άντζελες που συνταράσσεται από την επίθεση των Ιαπώνων στο Περλ Χάρμπορ. Πρόκειται για έναν εμπρηστικό συνδυασμό Ρέιμοντ Τσάντλερ και Φιόντορ Ντοστογιέφσκι, όπου το πέραν του Καλού και του Κακού είναι ο μοναδικός νόμος και δεν επιβάλλεται παρά μονάχα με την άκρατη και άκριτη βία.


3.

Ποίηση. Η δίγλωσση έκδοση των Σονέτων του Ουίλλιαμ Σαίξπηρ (εκδ. Gutenberg), με εισαγωγή και μετάφραση που υπογράφει η λυρική τραγουδίστρια, ποιήτρια και μεταφράστρια Λένια Ζαφειροπούλου (Αθήνα, 1979), είναι από τα πιο σημαντικά εκδοτικά γεγονότα του 2016. Έχουν προηγηθεί μεταφράσεις του Βασίλη Ρώτα, του Διονύση Καψάλη και του Στυλιανού Αλεξίου, μεταξύ άλλων. Η Ζαφειροπούλου μεταφράζει και τα 154 σονέτα του βάρδου και επισημαίνει: «Η ερωτική λύρα φαλτσάρει ασυναγώνιστα την ώρα που ο υμνητής του έρωτα ενοχλείται από διπλές σκέψεις: η καταγραφή αυτής της παραφωνίας είναι η ουσία των σονέτων. Ο ερωτευμένος βλέπει το αντικείμενο της αγάπης του ως ιδεώδες, ζώντας κάθε μέρα τις ατέλειες ενός κοινού ανθρώπου. Και ο ίδιος νιώθει εξαγιασμένος από το αίσθημά του. Όταν όμως έρχεται η ώρα να πράξει ή να πονέσει, τον διέπουν κι αυτόν τα κοινά και ευτελή ανθρώπινα μέτρα. Έτσι, ο Σαίξπηρ εκστασιάζεται από την κυρία του, παρόλο που βλέπει ότι είναι μέτρια, σκληρή και ψεύτρα [...] Ο έρωτας των σονέτων είναι κόπος και μόχθος. Δεν είναι ούτε ουράνια αποκάλυψη ούτε ιπποτική αποστολή ούτε εξαΰλωση ούτε απελευθέρωση και εξύψωση από τα γήινα».

http://radiobookspotting.blogspot.gr/

To άρθρο δημοσιεύτηκε στην έντυπη LIFO.

Βιβλίο
0

WEEKEND

ΑΦΙΕΡΩΜΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Η Πάμελα Άντερσον εξορκίζει με το βιβλίο της τα φαντάσματα και τα στερεότυπα του χθες

Βιβλίο / Η Πάμελα Άντερσον εξορκίζει με το βιβλίο της τα φαντάσματα και τα στερεότυπα του χθες

Στην αυτοβιογραφία της που έχει τίτλο “Love, Pamela”, η 55χρονη σταρ προσκαλεί το κοινό να κάνει τώρα αυτό που ίσως του ήταν δύσκολο να κάνει στα ‘90s: να χαρεί και να γελάσει μαζί της, όχι εις βάρος της.
THE LIFO TEAM
Ο Άντονι Μάρα και το La, La, Land της πολιτικής προπαγάνδας

Βιβλίο / Ο Άντονι Μάρα και το Χόλιγουντ της πολιτικής προπαγάνδας

Με το νέο του επικό μυθιστόρημα «H Mercury παρουσιάζει» ο Άντονι Μάρα ρίχνει φως στους μηχανισμούς προπαγάνδας που αναπτύχθηκαν στο Χόλιγουντ, στον ρατσισμό και στα κυρίαρχα ζητήματα ταυτότητας.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Χρύσα Μαλτέζου: «Οι Έλληνες έχουμε φιλότιμο, αλλά μας ελκύει αφάνταστα το ραχάτι»

Αρχαιολογία & Ιστορία / Χρύσα Μαλτέζου: «Για τον Θεό, δεν ρέει το αίμα του Περικλή στις φλέβες μας»

Η σημαντική Ελληνίδα ιστορικός και πρώην διευθύντρια του Ελληνικού Ινστιτούτου Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών Σπουδών Βενετίας αφηγείται την ζωή της με αφετηρία την Αλεξάνδρεια μιας άλλης εποχής.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Τι μου έμαθε για τον σεξισμό και την αρρενωπότητα η ραπ

Μουσική / Τι μου έμαθε για τον σεξισμό και την αρρενωπότητα η ραπ

Η έρευνα του Κώστα Σαββόπουλου για τη ραπ, το πιο παρεξηγημένο (και άγνωστο για τον πολύ κόσμο) μουσικό είδος σε παγκόσμιο και ελληνικό επίπεδο, κυκλοφορεί σε ένα βιβλίο που βάζει στη θέση τους πολλά πράγματα.
M. HULOT
Όιγκεν Ρούγκε «Τις μέρες που λιγόστευε το φως»

Το πίσω ράφι / Όιγκεν Ρούγκε: Αποχρώσεις ζωής στην πρώην Ανατολική Γερμανία

Στο πολυδιαβασμένο μυθιστόρημά του «Τις μέρες που λιγόστευε το φως», ο Γερμανός συγγραφέας αφηγείται την ιστορία μιας υποδειγματικής σοσιαλιστικής οικογένειας - της δικής του οικογένειας.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ
ΤΡΙΤΗ 31/01-Ο ρόλος των Ελλήνων στη διαμόρφωση της Αιγύπτου

Βιβλία και Συγγραφείς / Ο ρόλος των Ελλήνων στη διαμόρφωση της Αιγύπτου

Ο Νίκος Μπακουνάκης συζητάει με τον ιστορικό Αλέξη Κιτροέφ για τους Αιγυπτιώτες Έλληνες, τη μεγάλη παροικία της Αιγύπτου που επηρέασε τη διαμόρφωση της σύγχρονης χώρας του Νείλου, με αφορμή το βιβλίο του «Οι Έλληνες και η διαμόρφωση της Νεότερης Αιγύπτου».
ΝΙΚΟΣ ΜΠΑΚΟΥΝΑΚΗΣ
Ρόντρικ Μπίτον: «Η ιστορική συνέχεια του ελληνισμού δεν εδράζεται στην κοινή καταγωγή αλλά στη γλώσσα»

Βιβλίο / Ρόντρικ Μπίτον: «Η ιστορική συνέχεια του ελληνισμού δεν εδράζεται στην κοινή καταγωγή αλλά στη γλώσσα»

Μια συνομιλία με ιστορικές, γλωσσολογικές, πολιτιστικές όσο και πολιτικές προεκτάσεις με τον γνωστό Σκωτσέζο ακαδημαϊκό και ελληνιστή με αφορμή την κυκλοφορία του τελευταίου του πονήματος «Έλληνες - Μια παγκόσμια ιστορία» και στα ελληνικά.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ Δέκα πρόσφατες σημαντικές εκδόσεις για το Ολοκαύτωμα

Βιβλίο / Δέκα πρόσφατες σημαντικές εκδόσεις για το Ολοκαύτωμα

Μια επιλογή από τις πρόσφατες εκδόσεις, συγκεκριμένα των τριών τελευταίων ετών, που διαχειρίζονται την τραυματική μνήμη της Σοά, από μυθιστορήματα έως δοκίμια και εφηβικά αναγνώσματα με αφορμή την Ημέρα Μνήμης των Θυμάτων του Ολοκαυτώματος.
ΤΙΝΑ ΜΑΝΔΗΛΑΡΑ
Χανίφ Κιουρέισι «Κάτι έχω να σας πω»

Το πίσω ράφι / «Κάτι έχω να σας πω»: Oι πολλές ταυτότητες του Χανίφ Κιουρέισι

Περιπλανώμενος ανάμεσα στο Λονδίνο της νιότης του και στο Λονδίνο της εποχής του Τόνι Μπλερ, ο Βρετανός συγγραφέας ανακεφαλαιώνει προσφιλή του θέματα όπως η φυλετική ταυτότητα και τα όρια της σεξουαλικής ελευθερίας.
ΣΤΑΥΡΟΥΛΑ ΠΑΠΑΣΠΥΡΟΥ
Πώς η αρχαιολογία συνδέεται με την αποικιοκρατία και τον ρατσισμό και τι είναι η αρχαιογενετική;

Βιβλία και Συγγραφείς / Πώς η αρχαιολογία συνδέεται με την αποικιοκρατία και τον ρατσισμό;

Ο Νίκος Μπακουνάκης συζητάει με τον Γιάννη Χαμηλάκη, καθηγητή Αρχαιολογίας και Νεοελληνικών Σπουδών στο Πανεπιστήμιο Brown των ΗΠΑ, για το βιβλίο «Αρχαιολογία, έθνος και φυλή», που συνυπογράφει με τον Ράφαελ Γκρίνμπεργκ, καθηγητή Αρχαιολογίας στο πανεπιστήμιο του Τελ Αβίβ.
ΝΙΚΟΣ ΜΠΑΚΟΥΝΑΚΗΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

THE GOOD LIFO ΔΗΜΟΦΙΛΗ