«Αναφορά για μια Ακαδημία»: Το καφκικό σύμπαν μέσα από μια συλλογική σωματική συναρμογή

«Αναφορά για μια Ακαδημία» του Φραντς Κάφκα στο θέατρο Άττις - Νέος Χώρος, σε σκηνοθεσία Σάββα Στρούμπου Facebook Twitter
Είναι πολύ ενδιαφέρουσα η προσπάθεια που καταβάλλεται για να αποδοθεί μέσα από μια συλλογική σωματική συναρμογή το καφκικό σύμπαν. Φωτο: © Αντωνία Κάντα
0

Αυτό το είδος θεάτρου ζητάει να πάει ενάντια σε κάθε απομίμηση ζωής, σε κάθε οικεία αναπαράσταση. Αυτό το είδος θεάτρου δεν εστιάζει στον ψυχολογικό άνθρωπο με τον εξαντλητικά αναλυμένο χαρακτήρα και τα διαφανή αισθήματα αλλά ούτε και στον «κοινωνικό άνθρωπο», όπως τον έχει διαμορφώσει ο δυτικός πολιτισμός με το ορθολογικό πνεύμα του. Δεν επιδιώκει να προσφέρει μια διανοητική εμπειρία στον θεατή, δεν ενδιαφέρεται να διασκεδάσει το κοιμισμένο του μυαλό ή το ταλαιπωρημένο θυμικό του μέσα από την αφήγηση ιστοριών∙ θέλει να τον οδηγήσει πέρα από το εννοιολογικό περιεχόμενο του λόγου, σε μια περιοχή κρυμμένη και δυσπρόσιτη, ανεξιχνίαστη από τη λογική συνείδηση.

Στο θέατρο αυτό ο ηθοποιός είναι δημιουργός και, ως εκ τούτου, δεν αρκείται στο να υποδύεται με συνέπεια και ταλέντο έναν θεατρικό ήρωα αλλά επιθυμεί να κινηθεί, μέσω του σώματός του, πέρα από προδιαμοιρασμένους ρόλους∙ να γίνει ολόκληρος ένας τρεμάμενος και τα πάντα δυνάμενος πομπός∙ να στείλει σήματα μέσα από τις φλόγες, ενώ καίγεται στην πυρά (Αρτό).

Το θέατρο αυτό γίνεται πιο εκφραστικό και προκλητικό ακριβώς επειδή αποφεύγει τη λεκτική αφήγηση, αναζητώντας εναλλακτικές διόδους επικοινωνίας, που όλες όμως έχουν ως αφετηρία το ανθρώπινο σώμα και τις θαυμαστές δυνατότητές του.

Πράγματι, σ’ αυτό το θέατρο το σώμα είναι το πιο πολύτιμο, το πιο εύγλωττο, το πιο ευαίσθητο όργανο και ο ηθοποιός καλείται να το οδηγήσει στα όρια των δυνατοτήτων του για να μας το προσφέρει γενναιόδωρα∙ να μας κάνει κοινωνούς της δοκιμασίας που βιώνει, προκειμένου να «ελευθερωθεί», να ξεχυθεί ενώπιόν μας ίσως, αυτό που αποζητούσε ο Αρτό: το πνεύμα σαν ένα είδος σώματος.

Είναι πολύ ενδιαφέρουσα η προσπάθεια που καταβάλλεται για να αποδοθεί μέσα από μια συλλογική σωματική συναρμογή το καφκικό σύμπαν, όπως αυτό δονείται και ασφυκτιά μέσα στον καφκικό λόγο∙ η προσπάθεια να μιλήσει το ίδιο το σώμα, η προσπάθεια να μας φανερωθεί τι θα πει «αναπνέω», τι σημαίνει να αποκτά σωματικότητα –υλικότητα– ο εκφερόμενος λόγος και πώς αυτή διοχετεύεται σε μεταμορφωτικές ενέργειες που επιδιώκουν να αναστατώσουν τις αισθήσεις του θεατή.

Αν θρυμματίσουμε την κρούστα της απολιθωμένης, καθαρά λεκτικής γλώσσας και των καθιερωμένων, οικείων χειρονομιών και λειτουργιών που κωδικοποιούν την πραγματικότητα με αναμενόμενο, ευανάγνωστο τρόπο, τότε θα βρούμε μια άλλη πραγματικότητα να πάλλεται από κάτω ή κάπου αλλού. Σε αυτό το αλλού ευελπιστεί να μας οδηγήσει το εν λόγω θέατρο, με οδηγό το σώμα, την αστείρευτη ενέργειά του, τις απροσμέτρητες δυνάμεις του.

Οι λέξεις χρησιμοποιούνται περισσότερο ως ήχοι –συλλαβές, φθόγγοι, φωνήεντα και αναπνοές– παρά ως γλώσσα∙ κάθε κίνηση, ακόμα και η απειροελάχιστη, ακόμα και το λύγισμα ενός δάχτυλου, παράγεται μετά από κοπιώδη άσκηση, προϋποθέτει σύγκορμο συντονισμό και ενέχει σπουδαία σημασία∙ ο φωτισμός δεν εξωραΐζει, το κοστούμι δεν στολίζει, ενώ μια πυκνή λιτότητα είναι το ζητούμενο σε επίπεδο φόρμας.

Κι εμείς, προφανώς, δεν προσερχόμαστε στην αίθουσα επιδιώκοντας ένα είδος συγκίνησης σαν αυτά που έχουμε συνηθίσει∙ δεν περιμένουμε από την πλοκή, τους χαρακτήρες ή το σκηνικό να μας παρασύρουν. Άλλο είναι το ζήτημα εδώ, να βιωθεί η θεατρική πράξη ως μυητική εμπειρία, ως δίοδος προς μια διάσταση σχεδόν μεταφυσική που υπερβαίνει τις ηθικές κατηγορίες και αναζητά έναν μυστικισμό χωρίς θεό.

Με αυτές περίπου τις σκέψεις προσήλθαμε στο θέατρο Άττις - Νέος Χώρος, όπου χρόνια τώρα ο Σάββας Στρούμπος πορεύεται με προσήλωση στα χνάρια του δασκάλου του Θεόδωρου Τερζόπουλου, επιθυμώντας να εργαστεί επάνω στη μέθοδο του τελευταίου μαζί με μια νέα γενιά ηθοποιών και θεατών. Με αφορμή το διήγημα του Κάφκα «Αναφορά για μια Ακαδημία», παρακολουθούμε επτά ηθοποιούς (Έλλη Ιγγλίζ, Έβελυν Ασουάντ, Ρόζυ Μονάκη, Άννα Μαρκά-Μπονισέλ, Μπάμπης Αλεφάντης, Γιάννης Γιαραμαζίδης, Ντίνος Παπαγεωργίου) που θα ήθελαν, ίσως, να μας μεταδώσου την τρεμάμενη ενέργεια του «Κόκκινου Πίτερ»: ενός queer πιθήκου-περφόρμερ που μιλάει εκ μέρους των εγκλωβισμένων, των αποκλεισμένων, όλων των ανθρώπινων και μη-ανθρώπινων υπάρξεων που πάσχισαν και πασχίζουν, συχνά υποκύπτοντας στα τραύματά τους, να εξασφαλίσουν την αναγνώριση που τους αξίζει και την ελευθερία που τους αναλογεί.

«Αναφορά για μια Ακαδημία» του Φραντς Κάφκα στο θέατρο Άττις - Νέος Χώρος, σε σκηνοθεσία Σάββα Στρούμπου Facebook Twitter
Δυστυχώς, όμως, παρόλες τις καλές προθέσεις και τις γόνιμες στιγμές, το εγχείρημα της ομάδας δεν καταφέρνει να συνθέσει ένα αξιομνημόνευτο σύνολο. Φωτο: © Αντωνία Κάντα

Είναι πολύ ενδιαφέρουσα η προσπάθεια που καταβάλλεται για να αποδοθεί μέσα από μια συλλογική σωματική συναρμογή το καφκικό σύμπαν, όπως αυτό δονείται και ασφυκτιά μέσα στον καφκικό λόγο∙ η προσπάθεια να μιλήσει το ίδιο το σώμα, η προσπάθεια να μας φανερωθεί τι θα πει «αναπνέω», τι σημαίνει να αποκτά σωματικότητα –υλικότητα– ο εκφερόμενος λόγος και πώς αυτή διοχετεύεται σε μεταμορφωτικές ενέργειες που επιδιώκουν να αναστατώσουν τις αισθήσεις του θεατή.

Δυστυχώς, όμως, παρόλες τις καλές προθέσεις και τις γόνιμες στιγμές, το εγχείρημα της ομάδας δεν καταφέρνει να συνθέσει ένα αξιομνημόνευτο σύνολο. Υπάρχει ακόμα μεγάλη απόσταση που πρέπει να διανυθεί ώστε να φτάσουμε σε ένα αποτέλεσμα υψηλού επιπέδου και αξιώσεων. Υπάρχει ακόμα πολύς στόμφος, σημαντική έλλειψη ρυθμού (η εναλλαγή «σοβαρών» μερών και ανάλαφρων ιντερλούδιων ήταν πολύ πρόχειρα δουλεμένη), απλουστευτική υπερ-έκφραση (αυτό το μόνιμο βλέμμα απροσμέτρητου τρόμου), ξύλινη επαναληπτικότητα, πολλά εμπόδια που πρέπει να αντιμετωπιστούν και να εξομαλυνθούν.

Η τεχνική απελευθερώνει, όμως αυτό προϋποθέτει επίπονη προετοιμασία και αδιάκοπο σμίλεμα. Το μέγιστο της σωματικής έντασης πρέπει να δίνεται με τέτοιον τρόπο, ώστε να μην αποκρύπτεται η εσωτερική ζωή, αλλά το «έξω» να συνιστά τη ροή του «μέσα». Εάν ο ψυχικός/ενεργειακός συντονισμός είχε πετύχει εδώ, τότε τα αγαλματίδια δεν θα χρειαζόταν να πέσουν ή θα έπεφταν ανεπαίσθητα, με μιαν ανάσα (και δεν θα χρειάζονταν τόσο «εξωτερικές», δήθεν απρομελέτητες κινήσεις).

Αλλά και γενικότερα, έμοιαζε πως η τεχνική δεν έχει αφομοιωθεί σε τέτοιο βαθμό ώστε να μπορέσει να παραγάγει συγκίνηση, ή γνώση, ή να μας κάνει κοινωνούς της εμπειρίας του τι είναι ένα σώμα, τι είναι στόμα, πώς συνδέονται, τι προκαλούν τα φωνήεντα σε ένα σώμα, τι το συν-κινεί, ποια τα κατώφλια και τα όριά του, ποια τα περάσματα στα οποία κινδυνεύει να χαθεί, ποιες οι κατανομές της έντασης που το ηλεκτρίζουν κ.ο.κ.

Αν συνέβαιναν όλα αυτά, αν συνέβαιναν έστω μερικά από αυτά, τότε ακόμη και η «απουσία» του κειμένου (εφόσον ουδέποτε το ακούμε στην πραγματικότητα) θα ήταν μια αποδεκτή «απώλεια». Γιατί τότε το νόημα του εγκλωβισμού και της οδύνης του «Κόκκινου Πίτερ» θα το είχαμε εισπράξει από αλλού στο σώμα μας.

«Αναφορά για μια Ακαδημία» του Φραντς Κάφκα στο θέατρο Άττις - Νέος Χώρος, σε σκηνοθεσία Σάββα Στρούμπου Facebook Twitter
Αναφορά για μια Ακαδημία. Φωτο: © Αντωνία Κάντα

«Αναφορά για μια Ακαδημία» του Φραντς Κάφκα στο θέατρο Άττις - Νέος Χώρος, σε σκηνοθεσία Σάββα Στρούμπου Facebook Twitter
Αναφορά για μια Ακαδημία. Φωτο: © Αντωνία Κάντα

«Αναφορά για μια Ακαδημία» του Φραντς Κάφκα στο θέατρο Άττις - Νέος Χώρος, σε σκηνοθεσία Σάββα Στρούμπου Facebook Twitter
Αναφορά για μια Ακαδημία. Φωτο: © Αντωνία Κάντα

«Αναφορά για μια Ακαδημία» του Φραντς Κάφκα στο θέατρο Άττις - Νέος Χώρος, σε σκηνοθεσία Σάββα Στρούμπου Facebook Twitter
Αναφορά για μια Ακαδημία. Φωτο: © Αντωνία Κάντα

«Αναφορά για μια Ακαδημία» του Φραντς Κάφκα στο θέατρο Άττις - Νέος Χώρος, σε σκηνοθεσία Σάββα Στρούμπου Facebook Twitter
Αναφορά για μια Ακαδημία. Φωτο: © Αντωνία Κάντα

«Αναφορά για μια Ακαδημία» του Φραντς Κάφκα στο θέατρο Άττις - Νέος Χώρος, σε σκηνοθεσία Σάββα Στρούμπου Facebook Twitter
Αναφορά για μια Ακαδημία. Φωτο: © Αντωνία Κάντα

«Αναφορά για μια Ακαδημία» του Φραντς Κάφκα στο θέατρο Άττις - Νέος Χώρος, σε σκηνοθεσία Σάββα Στρούμπου Facebook Twitter
Αναφορά για μια Ακαδημία. Φωτο: © Αντωνία Κάντα

«Αναφορά για μια Ακαδημία» του Φραντς Κάφκα στο θέατρο Άττις - Νέος Χώρος, σε σκηνοθεσία Σάββα Στρούμπου Facebook Twitter
Αναφορά για μια Ακαδημία. Φωτο: © Αντωνία Κάντα

Συντελεστές παράστασης:

Μετάφραση: Ιωάννα Μεϊτάνη
Σκηνοθεσία: Σάββας Στρούμπος
Σκηνική εγκατάσταση: Σπύρος Μπέτσης
Φωτισμοί: Κώστας Μπεθάνης
Κοστούμια: Σάββας Στρούμπος, Ρόζυ Μονάκη
Ηχητικό τοπίο: Λεωνίδας Μαριδάκης
Φωτογραφίες: Αντωνία Κάντα
Επικοινωνία παράστασης: Μαριάννα Παπάκη, Νώντας Δουζίνας


Ηθοποιοί:
Έλλη Ιγγλίζ, Έβελυν Ασουάντ, Ρόζυ Μονάκη, Άννα Μαρκά – Μπονισέλ, Μπάμπης Αλεφάντης,  Γιάννης Γιαραμαζίδης, Ντίνος Παπαγεωργίου

Θέατρο Άττις-Νέος Χώρος (Λεωνίδου 12, Μεταξουργείο)
Κάθε Παρασκευή – Σάββατο στις 21.00 και κάθε Κυριακή στις 20.00. Έως και την Κυριακή 17 Απριλίου 2022.
*Τις Κυριακές10 και 17 Απριλίου μετά το τέλος της παράστασης, θα ακολουθήσει συζήτηση του σκηνοθέτη Σάββα Στρούμπου με το κοινό

Διάρκεια παράστασης: 70’

Πληροφορίες: Τηλ.: 210-3225207
 

  

Θέατρο
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

«Ερωτευμένα Άλογα»: Eίναι μια σημαντική παράσταση για το ελληνικό θέατρο;

The Review / «Ερωτευμένα Άλογα»: Μια σημαντική παράσταση για το ελληνικό θέατρο;

Ο Χρήστος Παρίδης και η δημοσιογράφος Βένα Γεωργακοπούλου συζητούν για την παράσταση «Ερωτευμένα Άλογα» της Ομάδας «Εν δυνάμει» που παρουσιάστηκε στην κεντρική σκηνή του Δημοτικού Θεάτρου Πειραιά, σε σκηνοθεσία της Ελένης Ευθυμίου.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Αν είσαι καλή στα μαθηματικά μήπως δεν είσαι εντελώς κορίτσι; (ΤΙΤΛΟΣ;) αν σας κάνει

Θέατρο / «Άνοιξη»: Μια παράσταση για την εποχή που τα κορίτσια αποκλείονταν από τις θετικές επιστήμες

Η Γιούλα Μπούνταλη ανεβάζει στο Φεστιβάλ Αθηνών ένα έργο που τοποθετείται στο Μεσολόγγι του ‘60 και μιλά για τη δράση μια ομάδας μαθητριών που αντιδρά στον αποκλεισμό τους από τα μαθήματα θετικής κατεύθυνσης.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Ακροβάτες στην Ελευσίνα και το πιο μικροσκοπικό τσίρκο του κόσμου σε σύνθετες δράσεις τέχνης

2023 Ελευσίνα Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης / Το πιο μικροσκοπικό τσίρκο του κόσμου και οι δράσεις του στην Ελευσίνα

Συναντήσαμε τον Ελευθέριο Κεχαγιόγλου, καλλιτεχνικό διευθυντή του οργανισμού Le Plus Petit Cirque du Monde, για να μας εξηγήσει τι είναι το πιο μικρό τσίρκο στον κόσμο και την ιδέα πίσω από αυτό.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Στην πρόβα της νέας και εντελώς ρηξικέλευθης εκδοχής του Δημήτρη Καραντζά για τους Πέρσες του Αισχύλου

Θέατρο / Στην πρόβα της νέας και εντελώς ρηξικέλευθης εκδοχής του Δημήτρη Καραντζά για τους «Πέρσες» του Αισχύλου

Με συμμετοχή εθελοντών και τολμηρές διασκευές του αρχικού έργου ο Καραντζάς θέλει να μιλήσει για τη φύση της δημοκρατίας και της εξουσίας.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Οι σιωπηλές ποιήτριες του αρχαίου κόσμου αποκτούν ξανά φωνή

Θέατρο / Οι σιωπηλές ποιήτριες του αρχαίου κόσμου αποκτούν ξανά φωνή

Ο άγνωστος κόσμος των ποιητριών της αρχαιότητας έρχεται στο φως, με την παράσταση «Σιωπηλών Σπαράγματα» που αντλεί υλικό από το ομώνυμο βιβλίο του Θάνου Τσακνάκη και θα πραγματοποιηθεί στην Ελευσίνα, σε επιμέλεια Μιχαήλ Μαρμαρινού, μουσική Λένας Πλάτωνος, με ερμηνεύτρια τη Μαρία Φαραντούρη.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
«Ριγολέττος»: Το Ηρώδειο άνοιξε με την εντυπωσιακή πρεμιέρα της όπερας του Βέρντι

I Was There / «Ριγολέττος»: Το Ηρώδειο άνοιξε με την εντυπωσιακή πρεμιέρα της όπερας του Βέρντι

Εντυπώσεις από το τολμηρό ανέβασμα του διάσημου έργου του Βέρντι από την Κατερίνα Ευαγγελάτου, μια παραγωγή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής για το Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Άρης Σερβετάλης: «Όχι, σε καμία περίπτωση δεν θέλω να ξεχάσω τον φετινό χειμώνα»

Θέατρο / Άρης Σερβετάλης: «Όχι, σε καμία περίπτωση δεν θέλω να ξεχάσω τον φετινό χειμώνα»

Μια ειλικρινής, αποκαλυπτική συζήτηση με τον ηθοποιό Άρη Σερβετάλη για το θέατρο, το σινεμά, την επικαιρότητα και την πίστη, με αφορμή την παράσταση «Το Όνειρο ενός Γελοίου» και την ταινία «Αγέλη Προβάτων» στις οποίες πρωταγωνιστεί.
ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΔΙΑΚΟΣΑΒΒΑΣ
Aδελφοσύνη μεταξύ Solaris και Interstellar

Φεστιβάλ Αθηνών Επιδαύρου / «Aδελφοσύνη»: Μια παράσταση που έχει αποσπάσει θερμότατα σχόλια διεθνώς έρχεται στο Φεστιβάλ Αθηνών

Η Γαλλοβιετναμέζα Caroline Guiela Nguyen επιστρέφει στην Αθήνα με το νέο της έργο που τοποθετείται σε έναν φανταστικό, μελλοντικό κόσμο.
ΜΑΤΙΝΑ ΚΑΛΤΑΚΗ

σχόλια

Δεν υπάρχει δυνατότητα σχολιασμού

ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

THE GOOD LIFO ΔΗΜΟΦΙΛΗ