«Θαλασσογραφίες» στη Σύρο: Μια εικαστική έκθεση για την καταλυτική σημασία της θάλασσας Facebook Twitter

«Θαλασσογραφίες» στη Σύρο: Μια εικαστική έκθεση για την καταλυτική σημασία της θάλασσας

0

Μπαίνοντας στο λιμάνι της Σύρου, ο ταξιδιώτης βλέπει από την πρώτη στιγμή την ιστορία της γοητευτικής πρωτεύουσας των Κυκλάδων να ξεδιπλώνεται μπροστά του: η μεσαιωνική Άνω Σύρα, η νεοκλασική Ερμούπολη των εμπόρων, οι Καθολικοί και Ορθόδοξοι ναοί, το Νεώριο Σύρου, τα ερειπωμένα εργοστάσια κλωστοϋφαντουργίας, το εντυπωσιακό πέτρινο τελωνείο του 1859, όλα συνθέτουν ένα μοναδικό παλίμψηστο.

Σε τέσσερις αποθήκες της νότιας πτέρυγας των Αποθηκών Διαμετακομίσεως του λιμανιού στεγάζεται η Πινακοθήκη Κυκλάδων. Οι συνολικά δεκατέσσερις αποθήκες που βρίσκονται στη βόρεια προβλήτα χτίστηκαν την περίοδο 1834-1839 με κρατική δαπάνη, σε σχέδια του Βαυαρού αρχιτέκτονα που συνόδευε τον βασιλιά Όθωνα, Γιόχαν Ερλάχερ, και συγκαταλέγονται στα πρώτα κτίρια της Ερμούπολης. 

Μπορεί οι αποθήκες να σταμάτησαν να λειτουργούν από τον Μεσοπόλεμο και μετά στο ιδιαίτερα ατμοσφαιρικό και επιβλητικό πέτρινο κτίριο, ωστόσο βρήκε εκεί τη θέση της η Πινακοθήκη Κυκλάδων που από το 1994 έχει καταφέρει να αποτελεί πόλο έλξης για τους φιλότεχνους κάθε καλοκαίρι.

Ο επισκέπτης έχει την ευκαιρία να θαυμάσει κάποιους από τα γνωστότερους πίνακες του Βολανάκη αλλά και του Ιωάννη Αλταμούρα που, αν και πέθανε πολύ νέος, μόλις είκοσι έξι ετών, άφησε πίσω του λίγα, αλλά σημαντικά έργα.

Αυτήν τη φορά, τα έργα που φιλοξενεί δεν θα μπορούσαν να βρίσκονται σε πιο ταιριαστό χώρο. Η έκθεση «Θαλασσογραφίες. Από τη Συλλογή της Τράπεζας της Ελλάδος» που εγκαινιάστηκε από τον διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος, Γιάννη Στουρνάρα, «συνομιλεί» με τον καλύτερο τρόπο τόσο με το κτίριο όσο και με το πολύβουο λιμάνι του νησιού.

Θαλασσογραφίες Σύρος Facebook Twitter
Κωνσταντίνος Βολανάκης, Ακτή Φαλήρου, περ. 1885. Λάδι σε καμβά. Συλλογή της Τράπεζας της Ελλάδος.

Την «καταλυτική σημασία της θάλασσας που χαράσσεται στην ιστορία, την παράδοση και των κουλτούρα των λαών που ζουν στις ακτές της», τόνισε ο κ. Στουρνάρας, βρίσκοντας την ευκαιρία να αναφερθεί και στον σημαντικό ρόλο που έπαιξε η Σύρος στην εμπορική ανάπτυξη του νεοσύστατου ελληνικού κράτους.

Για την έκθεση, η ιστορικός τέχνης και επιμελήτρια της Συλλογής Έργων Τέχνης της Τράπεζας της Ελλάδος, Χάρις Κανελλοπούλου, επέλεξε, ανάμεσα στα περίπου 3.000 έργα που έχει στην κατοχή της η τράπεζα, πενήντα ένα αντιπροσωπευτικές θαλασσογραφίες με επίκεντρο ποικίλες πτυχές του είδους: τη θάλασσα και το μεγαλείο της φύσης, το παράκτιο τοπίο και την ανθρώπινη παρουσία ή δραστηριότητα, τη θάλασσα σε σχέση με ιστορικά γεγονότα και πολεμικές σκηνές, τη ζωή της ελληνικής ναυτοσύνης και των ψαράδων αλλά και τη ζωτική ευχαρίστηση της θαλασσινής εμπειρίας.

Αφετηρία της περιήγησης στην καλοστημένη έκθεση αποτελούν οι ικανοί θαλασσογράφοι του δέκατου ένατου αιώνα, όπως ο Ιωάννης Αλταμούρας, o Κωνσταντίνος Βολανάκης, o Αιμίλιος Προσαλέντης, o Βασίλειος Χατζής, με γόνιμο ενδιαφέρον για τους παραδοσιακούς τύπους και τις απεικονίσεις τόπων και γεγονότων. 

Θαλασσογραφίες Σύρος Facebook Twitter
Κωνσταντίνος Μαλέας, Μονεμβασιά, 1924-1928. Λάδι σε χαρτόνι. Συλλογή της Τράπεζας της Ελλάδος

Μετά την εμβληματική έκθεση «Τόποι αναφοράς» που πραγματοποίησε η τράπεζα στο Μουσείο Μπενάκη το 2018, ο επισκέπτης έχει την ευκαιρία για άλλη μια φορά να θαυμάσει κάποιους από τα γνωστότερους πίνακες του Βολανάκη αλλά και του Ιωάννη Αλταμούρα που, αν και πέθανε πολύ νέος, μόλις είκοσι έξι ετών, άφησε πίσω του λίγα, αλλά σημαντικά έργα.

Βαδίζοντας στον εικοστό και αργότερα στον εικοστό πρώτο αιώνα, δημιουργοί όπως οι Σοφία Λαζαρίδου, Περικλής Βυζάντιος, Δημήτριος Γαλάνης, Κωνσταντίνος Μαλέας, Μιχαήλ Αξελός, Αλέξανδρος Κορογιαννάκης, Πάρις Πρέκας, Θανάσης Μακρής, Σωτήρης Σόρογκας, στρέφονται κάθε φορά προς μια διαφορετική πρόσληψη και καταγραφή της ατμόσφαιρας της ελληνικής θάλασσας και των ευμετάβλητων στοιχείων της.

Ανάμεσα στα εκθέματα περιλαμβάνονται και τα «Πανιά καϊκιών» που για να ταξιδέψουν στη Σύρο ξεκρεμάστηκαν από τον τοίχο του γραφείου του Γιάννη Στουρνάρα, όπου δεσπόζουν τα τελευταία χρόνια, καθώς και η «Νυχτερινή φαντασία», ένα εντυπωσιακό έργο της Σοφίας Λασκαρίδου, της πρώτης γυναίκας που έγινε δεκτή, με βασιλικό διάταγμα του Γεωργίου Α', στο Σχολείο Καλών Τεχνών της Αθήνας. 

Θαλασσογραφίες Σύρος Facebook Twitter
Ιωάννης Αλταμούρας, Έξω από το λιμάνι, 1874. Λάδι σε χαρτί επικολλημένο σε χαρτόνι. Συλλογή της Τράπεζας της Ελλάδος

«Τόπος που αποτελεί την κατοικία μας, καθορίζει την ιστορία και τις παραδόσεις μας, προσδιορίζει τις απαρχές της προέλευσης και την ιδεολογία της ταυτότητάς μας, προσφέρει στην επιβίωση και στην ανάτασή μας, η θάλασσα και ο κόσμος της λειτούργησαν και λειτουργούν ως ελκυστικά εικαστικά ερεθίσματα για πλειάδα καλλιτεχνών.

Τόσο με τους ακαδημαϊκούς όρους της τοπιογραφίας του δέκατου ένατου αιώνα όσο και με τις διαρκώς ανανεούμενες κατευθύνσεις κάθε νεότερης εποχής, μέσα από την προσωπική γραφή κάθε καλλιτέχνη, οι αναπαραστάσεις της θάλασσας γίνονται φορείς νοημάτων αναφορικά με τη συνθήκη ενός πολυποίκιλου εξωτερικού περιβάλλοντος, τις μορφές της εσωτερικής ζωής του –ως φυσικού τόπου και ψυχικής κατάστασης– και τους τρόπους με τους οποίους οι άνθρωποι έχουμε επιδράσει σε αυτήν και την έχουμε κατασκευάσει. 

Έτσι, χάρη στο εκφραστικό χάρισμα της τέχνης, πολυδιάστατες οπτικές, επιμέρους χαρακτηριστικά, φανεροί και αδιόρατοι συσχετισμοί γύρω από το θαλασσινό τοπίο αναδύονται και φωτίζουν τόσο τη ρεαλιστική και πραγματιστική εικόνα όσο και τη λυρική και σαγηνευτική αίσθηση της θαλασσινής εμπειρίας», σημειώνει στον δίγλωσσο κατάλογο της έκθεσης η Χάρις Κανελλοπούλου.

Θαλασσογραφίες Σύρος Facebook Twitter
Ιωάννης Αλταμούρας, Καράβια, 1874. Λάδι σε κόντρα πλακέ. Συλλογή της Τράπεζας της Ελλάδος
Θαλασσογραφίες Σύρος Facebook Twitter
Βάσος Γερμενής, Τοπίο της Σαντορίνης, 1935-1938. Λάδι σε χαρτόνι. Συλλογή της Τράπεζας της Ελλάδος
Θαλασσογραφίες Σύρος Facebook Twitter
Σοφία Λασκαρίδου, Νυχτερινή φαντασία (Ο Κάβος της Κυράς), 1906. Λάδι σε καμβά. Συλλογή της Τράπεζας της Ελλάδος
Θαλασσογραφίες Σύρος Facebook Twitter
Κωνσταντίνος Βολανάκης, Το λιμάνι του Πειραιά, 1885-1888. Λάδι σε καμβά. Συλλογή της Τράπεζας της Ελλάδος
Θαλασσογραφίες Σύρος Facebook Twitter
Αλέξανδρος Κορογιαννάκης, Άλιμος-Κολυμβητές, 1945-1951. Λάδι σε κόντρα πλακέ. Συλλογή της Τράπεζας της Ελλάδος
Θαλασσογραφίες Σύρος Facebook Twitter
Γιώργος Μαυροΐδης, Ύδρα, 1961. Λάδι σε καμβά. Συλλογή της Τράπεζας της Ελλάδος
Θαλασσογραφίες Σύρος Facebook Twitter
Πάρις Πρέκας, Πανιά καϊκιών, 1962. Λάδι σε καμβά. Συλλογή της Τράπεζας της Ελλάδος
Θαλασσογραφίες Σύρος Facebook Twitter
Κούλα Μαραγκοπούλου, Βάρκες, χ.χ. Ακρυλικό σε χαρτί. Συλλογή της Τράπεζας της Ελλάδος
Θαλασσογραφίες Σύρος Facebook Twitter
Κωνσταντίνος Βολανάκης, Νυχτερινό, 1895-1900. Λάδι σε καμβά. Συλλογή της Τράπεζας της Ελλάδος
Θαλασσογραφίες Σύρος Facebook Twitter
Πάρις Πρέκας, Αμοργός, το πλοίο της άγονης γραμμής, 1981. Υδατογραφία. Συλλογή της Τράπεζας της Ελλάδος
Θαλασσογραφίες Σύρος Facebook Twitter
Μιχαήλ Αξελός, Παραλία Παλαιού Φαλήρου, 1949. Λάδι σε κόντρα πλακέ. Συλλογή της Τράπεζας της Ελλάδος
Θαλασσογραφίες Σύρος Facebook Twitter
Μιχαήλ Αξελός, Το κόκκινο λίμπερτυ, 1951. Λάδι σε χαρτί επικολλημένο σε χαρντ-μπορντ. Συλλογή της Τράπεζας της Ελλάδος

Θαλασσογραφίες Σύρος Facebook Twitter
Μαρία Φιλοπούλου, Θάλασσα, 2013. Λάδι σε καμβά. Συλλογή της Τράπεζας της Ελλάδος.

Θαλασσογραφίες Σύρος Facebook Twitter
Άποψη από τον χώρο της έκθεσης.

«Θαλασσογραφίες. Από τη Συλλογή της Τράπεζας της Ελλάδος»
Πινακοθήκη Κυκλάδων, Επαμεινώνδα Παπαδάμ, Ερμούπολη, Σύρος
Ημέρες & ώρες λειτουργίας: Δευτ., Τετ.: 19.00-22.00 / Τρ., Πέμ.-Κυρ.: 11.00-13.00 & 19.00-22.00
Είσοδος ελεύθερη, διάρκεια μέχρι 10 Σεπτεμβρίου 2022



 

Εικαστικά
0

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Η Κίκα Κυριακάκου εξερευνά τα άκαμπτα όρια του χώρου και της ταυτότητας μέσα από την έκθεση «Sheltered Gardens»

Εικαστικά / Η Κίκα Κυριακάκου εξερευνά τα άκαμπτα όρια του χώρου και της ταυτότητας, μέσα από την έκθεση «Sheltered Gardens»

Η επιμελήτρια του υβριδικού, εικαστικού προγράμματος «Sheltered Gardens», που άνοιξε τις πόρτες του στον Βοτανικό Κήπο Ιουλίας και Αλεξάνδρου Ν. Διομήδους στις 22 Σεπτεμβρίου, μιλά για τη σύνδεση της σύγχρονης τέχνης με το κείμενο και τη λογοτεχνία, αλλά και το πώς το μη-εικαστικό υλικό μπορεί να συνυπάρχει και να συνδιαλέγεται με σύγχρονα εικαστικά έργα.
ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΣΑΚΚΑ
Ρένα Παπασπύρου και Νίνα Παπακωνσταντίνου στην Πινακοθήκη του δήμου Αθηναίων

Εκθέσεις / Ένας εικαστικός κομήτης περνάει πάνω απ' την Αθήνα

Δυο γυναίκες εικαστικοί, η Ρένα Παπασπύρου και η Νίνα Παπακωνσταντίνου, με «Το πέρασμα του κομήτη: Επεισόδια και εικόνες στην ύλη» και τα «Phantoms» παρουσιάζουν σημαντικά σύνολα της δουλειάς τους στην Πινακοθήκη του δήμου Αθηναίων.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
«Ο Φώτης Κόντογλου και η επιρροή του στους νεότερους» στο Μουσείο Β&Ε Γουλανδρή

Εικαστικά / Η επιρροή του Φώτη Κόντογλου στην ελληνική τέχνη σε μια έκθεση στο Ίδρυμα Γουλανδρή

Με αφορμή τα 100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή, το Ίδρυμα Β&Ε Γουλανδρή τιμά τον εμβληματικό καλλιτέχνη από το Αϊβαλί με μια μεγάλη αναδρομική έκθεση.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Ειρήνη Γερουλάνου: «Το μουσείο Μπενάκη ίσως να μην υπήρχε σήμερα αν δεν ήταν ο Άγγελος Δεληβορριάς»

Εικαστικά / Ειρήνη Γερουλάνου: Ο Άγγελος Δεληβορριάς όπως τον έζησα

Με αφορμή τη σημερινή συναυλία της Εθνικής Συμφωνικής Ορχήστρας της ΕΡΤ, η πρόεδρος της διοικητικής επιτροπής του Μουσείου Μπενάκη μιλά στη LiFO για τον αναμορφωτή του μουσείου, Άγγελο Δεληβορριά.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Sheltered Gardens: Ένα εικαστικό πρότζεκτ στον πιο ωραίο βοτανικό κήπο της Αττικής

Εικαστικά / Sheltered Gardens: Ένα εικαστικό πρότζεκτ στον πιο ωραίο βοτανικό κήπο της Αττικής

Στον Βοτανικό Κήπο Διομήδους, τον μεγαλύτερο σε έκταση στην Ελλάδα αλλά και την Ανατολική Μεσόγειο, περισσότεροι από 35 διεθνείς καλλιτέχνες, συγγραφείς και performers ενώνονται μέσα σε ένα μεγαλειώδες τοπίο της φύσης.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Μουσείο Μπενάκη: Σπάνια εκθέματα από τη μεγάλη έκθεση για τη Μικρασιατική Καταστροφή

Εικαστικά / Μουσείο Μπενάκη: Σπάνια εκθέματα από τη μεγάλη έκθεση για τη Μικρασιατική Καταστροφή

Τιμώντας την επέτειο των 100 χρόνων από τη Μικρασιατική Καταστροφή, το Μουσείο Μπενάκη και το Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών ζωντανεύουν το χρονικό της ιστορικής περιόδου μέσα από την έκθεση «Μικρά Ασία: Λάμψη - Καταστροφή - Ξεριζωμός - Δημιουργία».
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Μπαρτελεμί

Εικαστικά / Οι εντυπωσιακοί παλαιστές του Louis Barthélemy στην Αθήνα

Στους καμβάδες του Γάλλου σχεδιαστή και καλλιτέχνη οι «κεντημένοι παλαιστές» συνδέουν τις κουλτούρες και την παράδοση με τη σύγχρονη απεικόνιση, κληρονομιά ενός μοναδικού ταξιδιού του στη Σενεγάλη.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Ρομέν Γαβράς: «Η δική μας γενιά δεν έχει πολλά αποθέματα ελπίδας»

Οθόνες / Ρομέν Γαβράς: «Η δική μας γενιά δεν έχει πολλά αποθέματα ελπίδας»

Η Στέγη ανοίγει το φετινό της ρεπερτόριο με το βλέμμα (ξανά) στραμμένο προς το μέλλον, συνεργαζόμενη με τον προβοκάτορα Ελληνογάλλο σκηνοθέτη στο πρότζεκτ «GENER8ION», με τρεις μικρού μήκους ταινίες του που θα κάνουν παγκόσμια πρεμιέρα με τη μορφή βίντεο εγκαταστάσεων σε τρεις διαφορετικούς χώρους.
ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΔΙΑΚΟΣΑΒΒΑΣ

σχόλια

Δεν υπάρχει δυνατότητα σχολιασμού

ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

THE GOOD LIFO ΔΗΜΟΦΙΛΗ