Η «Πασιέντζα» του Georges Braque στο Ίδρυμα Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή

Η «Πασιέντζα» του Georges Braque στο Ίδρυμα Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή Facebook Twitter
Georges Braque (1882-1963), La patience (Η πασιέντζα), 1942
0

Μια γυναίκα, μόνη, κάθεται μπροστά σε ένα στενό τραπέζι, απλώνοντας μπροστά της τα χαρτιά μιας τράπουλας. Παίζει αυτό το μοναχικό παιχνίδι που ονομάζεται πασιέντζα, συνώνυμο στα γαλλικά με την «υπομονή»; Ή απασχολεί απλώς τα χέρια της καρτερώντας, κάνοντας υπομονή; Ο αμφίσημος τίτλος του έργου καλλιεργεί το μυστήριο. Και το ντεκόρ του το τονίζει ακόμα περισσότερο. Εκείνο το καταθλιπτικό εσωτερικό δεν αερίζεται από κανένα άνοιγμα. Όλα μοιάζουν στριμωγμένα, υπερβολικά στενά.

Αυτή την αποπνικτική ατμόσφαιρα τη ζει και ο ίδιος ο Georges Braque. Εδώ και σχεδόν δύο χρόνια, δηλαδή από το καλοκαίρι του 1940, βγαίνει σπάνια από το εργαστήριό του, στο 14ο διαμέρισμα του Παρισιού. Όταν η Γερμανία κατέκτησε τη Γαλλία είχε σκεφτεί αρχικά να φύγει στο εξωτερικό μαζί με τη σύζυγό του Marcelle. Όμως, πολύ γρήγορα πήρε την απόφαση να μείνει και να αντισταθεί στη γερμανική κατοχή με τον δικό του τρόπο: με το πινέλο του.

Δύο εντελώς αντίθετες γυναίκες, λοιπόν, που αποτελούν μία. Η μία βιώνει την προσμονή με ελπίδα και γαλήνη, η άλλη παραπέμπει σε αγωνία και απάρνηση. Δύο αντιφατικές στάσεις, ανάμεσα στις οποίες ταλαντεύεται ωστόσο ο άνθρωπος σε καιρό πολέμου.

Το 1942, λοιπόν, ο Braque ζωγραφίζει αυτήν τη γυναίκα, η οποία αποτελείται από δύο μορφές, μία ανφάς και μία προφίλ. Αυτή που κοιτάζει προς το μέρος μας, άπλετα φωτισμένη, στηρίζοντας το πηγούνι της και ακουμπώντας τον αγκώνα της στο τραπέζι, μοιάζει χαμένη σε μια ονειροπόληση. Τα χαρακτηριστικά της είναι λεπτά και γοητευτικά, το φόρεμά της κομψό, το κολιέ της διακριτικά πρωτότυπο. Αντίθετα, η γυναίκα που βλέπουμε προφίλ μοιάζει να αναδύεται από τη σκιά. Εκτός από το στόμα, τίποτα δεν την κάνει να μοιάζει με τη δίδυμη ή, μάλλον, τη σιαμαία αδελφή της. Το σώμα της είναι γωνιώδες, το χέρι της υπερβολικά αδύνατο, το βλέμμα της ακίνητο.

Δύο εντελώς αντίθετες γυναίκες, λοιπόν, που αποτελούν μία. Η μία βιώνει την προσμονή με ελπίδα και γαλήνη, η άλλη παραπέμπει σε αγωνία και απάρνηση. Δύο αντιφατικές στάσεις, ανάμεσα στις οποίες ταλαντεύεται ωστόσο ο άνθρωπος σε καιρό πολέμου.

Πολλά κοινά σημεία ενώνουν καλλιτέχνη και φανταστικό μοντέλο: ζουν και οι δύο έγκλειστοι, διχασμένοι μεταξύ της ελπίδας και της παραίτησης. Μπορούμε, μάλιστα, να δούμε και ένα είδος σαφούς υπαινιγμού στο γεγονός ότι ξαναβρίσκουμε τον δυϊσμό της γυναίκας, φωτεινής και σκοτεινής, στην υπογραφή του Braque.

O ζωγράφος, μέσα από αυτό το γεμάτο ποιητικότητα έργο, μας δίνει τη δυνατότητα να ταυτιστούμε απόλυτα όχι μόνο με αυτήν τη φανταστική γυναίκα, όχι μόνο με τον ίδιο του τον εαυτό, αλλά και με αυτό που μας ενώνει όλους: σε δύσκολους καιρούς, και παρότι μερικοί υποφέρουν πολύ περισσότερο από άλλους, μας διαπερνούν οι ίδιες σκέψεις, τα ίδια άγχη, οι ίδιες ελπίδες. Και το καλύτερο που μπορούμε να κάνουμε είναι υπομονή.

Το Ίδρυμα Βασίλη & Ελίζας Γουλανδρή

Οι ιδρυτές, Βασίλης και Ελίζα Γουλανδρή, ως υπέρμαχοι της ιδέας ότι η Τέχνη αποτελεί κοινωνικό πνευματικό αγαθό, πέραν της σημαντικής προσφοράς τους με την ίδρυση του Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης στην Άνδρο, επιθυμούσαν τη δημιουργία ενός έτερου μουσείου στην Αθήνα, που θα έδινε τη δυνατότητα σε ένα ευρύτερο κοινό να έρθει σε επαφή με τη νεότερη και σύγχρονη τέχνη που αποτέλεσε το κύριο αντικείμενο του ενδιαφέροντός τους.

Το νέο μουσείο, που φέρει το όνομά των ιδρυτών, «Ίδρυμα Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή», στεγάζεται σε ένα ιδιόκτητο ακίνητο στην οδό Ερατοσθένους 13 στο Παγκράτι. Η ανέγερσή του ξεκίνησε τον Αύγουστο του 2012 και ολοκληρώθηκε τον Οκτώβριο του 2018. Το νέο μουσείο σχεδιάστηκε εξαρχής για να στεγάσει τα έργα της συλλογής του Ιδρύματος Βασίλη και Ελίζας Γουλανδρή. Η συλλογή επικεντρώνεται στη νεότερη και σύγχρονη τέχνη Ελλήνων και ξένων καλλιτεχνών, συμπεριλαμβάνοντας σπάνια έργα τέχνης μεγάλων ονομάτων της ευρωπαϊκής πρωτοπορίας όπως Cézanne, van Gogh, Gauguin, Monet, Degas, Rodin, Toulouse-Lautrec, Bonnard, Picasso, Braque, Léger, Miró, Giacometti, Balthus, καθώς και έργα διακεκριμένων ονομάτων της ελληνικής πρωτοποριακής ζωγραφικής όπως Παρθένης, Μπουζιάνης, Βασιλείου, Χατζηκυριάκος-Γκίκας, Τσαρούχης, Μόραλης, Τέτσης κ.ά

Επιμέλεια: Αλέξανδρος Διακοσάββας

Εικαστικά
0

ΑΦΙΕΡΩΜΑ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Τα σινιάλα του Takis στο MOMus - Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης

Το Μεγάλο Ελληνικό Μουσείο / Τα σινιάλα του Takis στο MOMus - Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης

Η ιστορικός Τέχνης και επιμελήτρια του MOMus - Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης - Συλλογές Μακεδονικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης και Κρατικού Μουσείου Σύγχρονης Τέχνης, κ. Κατερίνα Σύρογλου, γράφει για το εμβληματικό έργο του γλύπτη που απεβίωσε πρόσφατα.
THE LIFO TEAM
Η «Γυναίκα που ταξιδεύει» της Λιουμπόβ Ποπόβα στο MOMus - Mουσείο Μοντέρνας Τέχνης - Συλλογή Κωστάκη

Το Μεγάλο Ελληνικό Μουσείο / Η «Γυναίκα που ταξιδεύει» της Λιουμπόβ Ποπόβα στο MOMus - Mουσείο Μοντέρνας Τέχνης - Συλλογή Κωστάκη

Η αν. γενική διευθύντρια του MOMus και διευθύντρια του MOMus - Μουσείο Μοντέρνας Τέχνης - Συλλογή Κωστάκη, κ. Μαρία Τσαντσάνογλου, γράφει για έναν εμβληματικό πίνακα της συλλογής.
THE LIFO TEAM

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Η Κίκα Κυριακάκου εξερευνά τα άκαμπτα όρια του χώρου και της ταυτότητας μέσα από την έκθεση «Sheltered Gardens»

Εικαστικά / Η Κίκα Κυριακάκου εξερευνά τα άκαμπτα όρια του χώρου και της ταυτότητας, μέσα από την έκθεση «Sheltered Gardens»

Η επιμελήτρια του υβριδικού, εικαστικού προγράμματος «Sheltered Gardens», που άνοιξε τις πόρτες του στον Βοτανικό Κήπο Ιουλίας και Αλεξάνδρου Ν. Διομήδους στις 22 Σεπτεμβρίου, μιλά για τη σύνδεση της σύγχρονης τέχνης με το κείμενο και τη λογοτεχνία, αλλά και το πώς το μη-εικαστικό υλικό μπορεί να συνυπάρχει και να συνδιαλέγεται με σύγχρονα εικαστικά έργα.
ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΣΑΚΚΑ
Ρένα Παπασπύρου και Νίνα Παπακωνσταντίνου στην Πινακοθήκη του δήμου Αθηναίων

Εκθέσεις / Ένας εικαστικός κομήτης περνάει πάνω απ' την Αθήνα

Δυο γυναίκες εικαστικοί, η Ρένα Παπασπύρου και η Νίνα Παπακωνσταντίνου, με «Το πέρασμα του κομήτη: Επεισόδια και εικόνες στην ύλη» και τα «Phantoms» παρουσιάζουν σημαντικά σύνολα της δουλειάς τους στην Πινακοθήκη του δήμου Αθηναίων.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
«Ο Φώτης Κόντογλου και η επιρροή του στους νεότερους» στο Μουσείο Β&Ε Γουλανδρή

Εικαστικά / Η επιρροή του Φώτη Κόντογλου στην ελληνική τέχνη σε μια έκθεση στο Ίδρυμα Γουλανδρή

Με αφορμή τα 100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή, το Ίδρυμα Β&Ε Γουλανδρή τιμά τον εμβληματικό καλλιτέχνη από το Αϊβαλί με μια μεγάλη αναδρομική έκθεση.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Ειρήνη Γερουλάνου: «Το μουσείο Μπενάκη ίσως να μην υπήρχε σήμερα αν δεν ήταν ο Άγγελος Δεληβορριάς»

Εικαστικά / Ειρήνη Γερουλάνου: Ο Άγγελος Δεληβορριάς όπως τον έζησα

Με αφορμή τη σημερινή συναυλία της Εθνικής Συμφωνικής Ορχήστρας της ΕΡΤ, η πρόεδρος της διοικητικής επιτροπής του Μουσείου Μπενάκη μιλά στη LiFO για τον αναμορφωτή του μουσείου, Άγγελο Δεληβορριά.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Sheltered Gardens: Ένα εικαστικό πρότζεκτ στον πιο ωραίο βοτανικό κήπο της Αττικής

Εικαστικά / Sheltered Gardens: Ένα εικαστικό πρότζεκτ στον πιο ωραίο βοτανικό κήπο της Αττικής

Στον Βοτανικό Κήπο Διομήδους, τον μεγαλύτερο σε έκταση στην Ελλάδα αλλά και την Ανατολική Μεσόγειο, περισσότεροι από 35 διεθνείς καλλιτέχνες, συγγραφείς και performers ενώνονται μέσα σε ένα μεγαλειώδες τοπίο της φύσης.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Μουσείο Μπενάκη: Σπάνια εκθέματα από τη μεγάλη έκθεση για τη Μικρασιατική Καταστροφή

Εικαστικά / Μουσείο Μπενάκη: Σπάνια εκθέματα από τη μεγάλη έκθεση για τη Μικρασιατική Καταστροφή

Τιμώντας την επέτειο των 100 χρόνων από τη Μικρασιατική Καταστροφή, το Μουσείο Μπενάκη και το Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών ζωντανεύουν το χρονικό της ιστορικής περιόδου μέσα από την έκθεση «Μικρά Ασία: Λάμψη - Καταστροφή - Ξεριζωμός - Δημιουργία».
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Μπαρτελεμί

Εικαστικά / Οι εντυπωσιακοί παλαιστές του Louis Barthélemy στην Αθήνα

Στους καμβάδες του Γάλλου σχεδιαστή και καλλιτέχνη οι «κεντημένοι παλαιστές» συνδέουν τις κουλτούρες και την παράδοση με τη σύγχρονη απεικόνιση, κληρονομιά ενός μοναδικού ταξιδιού του στη Σενεγάλη.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Ρομέν Γαβράς: «Η δική μας γενιά δεν έχει πολλά αποθέματα ελπίδας»

Οθόνες / Ρομέν Γαβράς: «Η δική μας γενιά δεν έχει πολλά αποθέματα ελπίδας»

Η Στέγη ανοίγει το φετινό της ρεπερτόριο με το βλέμμα (ξανά) στραμμένο προς το μέλλον, συνεργαζόμενη με τον προβοκάτορα Ελληνογάλλο σκηνοθέτη στο πρότζεκτ «GENER8ION», με τρεις μικρού μήκους ταινίες του που θα κάνουν παγκόσμια πρεμιέρα με τη μορφή βίντεο εγκαταστάσεων σε τρεις διαφορετικούς χώρους.
ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΔΙΑΚΟΣΑΒΒΑΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

THE GOOD LIFO ΔΗΜΟΦΙΛΗ