Χρόνης Μπότσογλου: «Δεν έπαψα ποτέ να είμαι ανοιχτός σε γνώσεις, ιδέες, αναζητήσεις, εμπειρίες»

Χρόνης Μπότσογλου Facebook Twitter
Νιώθω ολοκληρωμένος σαν άνθρωπος και τυχερός, αφού κατάφερα τα περισσότερα από όσα επιθυμούσα. Δεν έπαψα ποτέ να είμαι ανοιχτός σε γνώσεις, ιδέες, αναζητήσεις, εμπειρίες. Φωτό: Πάρις Ταβιτιάν/ LiFO
0

Ήξερα πως θα γίνω καλλιτέχνης ήδη από το δημοτικό. Ζωγράφο και ποιητή, έτσι με οραματιζόμουν αφότου θυμάμαι τον εαυτό μου. Το δεύτερο, βέβαια, δεν το κατόρθωσα, αλλά ας μην τα θέλουμε όλα δικά μας! Όμως το σχέδιο το κατείχα από πολύ νωρίς. Ήταν κάτι σαν χάρισμα. Το πρώτο μου βραβείο το πήρα σε έναν σχολικό διαγωνισμό όπου παρουσίασα δύο βιβλία, ένα με ζωγραφισμένα ποιηματάκια κι ένα άλλο με εικόνες αντιγραμμένες από περιοδικά. Το βραβείο συνόδευε χρηματικό έπαθλο με το οποίο ο πατέρας μού αγόρασε ένα καφετί κοστουμάκι και μαζί τα Άπαντα των Κρυστάλλη, Βαλαωρίτη και Παπαδιαμάντη. Ευτυχία!

  • Ήρθα Αθήνα στα 19 μου, όταν έγινα δεκτός στην Καλών Τεχνών. Στη γενέτειρά μου, τη Θεσσαλονίκη, δεν υπήρχε βλέπεις αντίστοιχη σχολή. Αρχικά σκόπευα να φύγω στο εξωτερικό, όμως φίλοι ζωγράφοι, όπως ο Κώστας Λούστας, με έπεισαν να μείνω. Από τους πιο αγαπημένους δασκάλους στην ΑΣΚΤ ήταν ο Γιώργος Σαραφιανός, που μάλιστα με άφηνε να κοιμάμαι τα βράδια στο φροντιστήριο που είχε στην Ιθάκης. Αυτό ήταν κιόλας το πρώτο μου σπίτι στην πρωτεύουσα. Έκτοτε, άλλαξα πολλές γειτονιές, πάντοτε όμως κοντά στο κέντρο, ώστε να νιώθω τον ρυθμό της πόλης αλλά και να μπορώ να πηγαίνω σε όλες μου τις δουλειές περπατώντας.
  • Αρχές δεκαετίας του ’70 βρίσκομαι στο Παρίσι για σπουδές, στην École Superieure des Beaux Arts. Διευρύνω τους καλλιτεχνικούς μου ορίζοντες, δραστηριοποιούμαι περισσότερο πολιτικά – ήταν το κλίμα της εποχής, ήταν βέβαια και η χούντα που είχαμε πίσω στην Ελλάδα. Επιστρέφοντας, οργανώθηκα, φαντάσου, στο ΕΚΚΕ. Διατηρώ το ενδιαφέρον μου για την πολιτική, ποτέ όμως δεν έκανα «στρατευμένη» τέχνη με τη στενή έννοια. Το 2001 με ξαναβρίσκει στην ΑΣΚΤ ως πρύτανη, θέση που διατήρησα ως το 2006, οπότε σιχάθηκα και τα παράτησα. Δεν είχα φιλοδοξίες αφενός, δεν με άφηναν κιόλας να κάνω τη δουλειά μου. Μόνη «κληρονομιά» για την οποία αισθάνομαι περήφανος το Τμήμα Θεωρίας. Η άλλη μου ιδέα, το Εργαστήρι Νέων Τεχνολογιών, δεν υλοποιήθηκε ποτέ. Ας είναι!
Χρόνης Μπότσογλου Facebook Twitter
Είναι αφάνταστα αρτηριοσκληρωτικό το σύστημα με την τέχνη στην Ελλάδα. Καταρχάς, πουθενά στον κόσμο, εδώ και δύο αιώνες τουλάχιστον, δεν ζητούν από τους υποψηφίους να παραδώσουν στις εισαγωγικές εξετάσεις ακριβώς το ίδιο πράγμα, στο όνομα μιας δήθεν ισότητας. Αν είναι δυνατόν! Φωτό: Πάρις Ταβιτιάν/ LiFO
 
  • Αναζητώντας χώρο για σπίτι κι εργαστήριο ταυτόχρονα, κατέληξα ψηλά στου Γκύζη, όπου αγόρασα οικόπεδο κι έχτισα με τη βοήθεια συγγενών και φίλων και συγγενών. Ανεκτίμητη ήταν η συνδρομή του Βλάση Φρυσίρα. Τη χαίρομαι τη γειτονιά μου, είναι ήσυχη, ζεστή, ανθρώπινη. Γνωριζόμαστε, ξέρεις, μεταξύ μας οι περισσότεροι, αλληλοβοηθιόμαστε, συνδράμουμε σιωπηρά τους πιο αδύναμους, αν χρειαστεί. Πότε-πότε οργανώνουμε τσιμπούσια όπου καθένας συμβάλλει όπως δύναται, με κρασιά, τσίπουρα, μεζέδες, γλυκίσματα, κέφι προπάντων. Μακάρι να ήταν έτσι όλες οι γειτονιές, μονιασμένες στα εύκολα και στα δύσκολα.
  • Είναι αφάνταστα αρτηριοσκληρωτικό το σύστημα με την τέχνη στην Ελλάδα. Καταρχάς, πουθενά στον κόσμο, εδώ και δύο αιώνες τουλάχιστον, δεν ζητούν από τους υποψηφίους να παραδώσουν στις εισαγωγικές εξετάσεις ακριβώς το ίδιο πράγμα, στο όνομα μιας δήθεν ισότητας. Αν είναι δυνατόν! Κι ενώ έχουμε σπουδαίους καλλιτέχνες, απουσιάζουν οι θεσμοί που θα στήριζαν τους ίδιους και την καλλιτεχνική δημιουργία εν γένει, από την εκπαίδευση μέχρι τους χώρους που θα την υποδεχτούν. Δείτε τι μπέρδεμα έχει γίνει με το ΕΜΣΤ, το οποίο από το ’96 περιμένουμε να ολοκληρωθεί ως πρότζεκτ. Το είχε ξεκινήσει ο Σταύρος Μπένος ως υπουργός Πολιτισμού, ζητώντας τη συνδρομή μου στο εικαστικό κομμάτι.
  • Απευθύνθηκα με τη σειρά μου στην Άννα Καφέτση, μετέπειτα πρόεδρο, και στον Σάββα Κονταράτο, που αρχικά αρνήθηκαν, όμως ο σπουδαίος αυτός πολιτικός τους έπεισε να συμμετέχουν. Ήμασταν ο πυρήνας μιας επιτροπής που εντέλει έφτασε τα 25 άτομα, ορισμένα από τα οποία είχαν έρθει, μάλιστα, αυτόκλητα! Έκανα προσωπικά τη διαπραγμάτευση να αποκτήσει το ΕΜΣΤ τη συλλογή Κωστάκη, ώστε να μη βρεθεί να κάνει εγκαίνια με το Φιξ «άδειο». Όμως, στο μεταξύ έφυγε ο Μπένος και ήρθε ο «Μπένυ», οπότε η συλλογή κατέληξε στη Θεσσαλονίκη, εφόσον εκεί ήταν η εκλογική του περιφέρεια. Δεν άργησαν οι καθυστερήσεις στην εκτέλεση του έργου και οι παρεμβάσεις στη διοίκηση. Πολύ κουραστικά, πολύ ελληνικά, βέβαια, όλα αυτά.
  • Σε όλη τη διάρκεια της ιστορίας οι τέχνες αλληλοσυμπλέκονται, αλληλοεπηρεάζονται, αλληλοσυμπληρώνονται. Είναι λάθος να ακολουθούμε ρεύματα και μόδες. Δεν υπάρχει καμία γραμμική συνέχεια στην τέχνη. Ένας ταλαντούχος δημιουργός μπορεί να παίρνει στοιχεία από πολλές διαφορετικές χρονικές περιόδους και τεχνοτροπίες, δίχως να παύει να είναι ο εαυτός του. Οι εποχές είναι που αλλάζουν και, βέβαια, τα μέσα. Από την πέτρα, το ξύλο και τον καμβά περάσαμε στον κινηματογράφο, στο βίντεο, στην ψηφιακή τέχνη… Σήμερα, πια, υπάρχει πληθώρα δυνατοτήτων κι εκφραστικών μέσων που θέτουν διαρκώς νέες προκλήσεις. Έχω δουλέψει με μελάνι, τέμπερα, ακουαρέλα, κηρομπογιά, μέταλλο, ακουαρέλα… Σκέψου ότι υπολογιστή έμαθα στα 70 μου κι έχω ενθουσιαστεί με τα χαρακτικά που μπορώ να κάνω εκεί! Ήδη πειραματίζομαι με πορτρέτα μεγάλων ζωγράφων. Να, δες εδώ, έχω ήδη κάνει Βαν Γκογκ, Τζακομέτι, Μπέικον…
Χρόνης Μπότσογλου Facebook Twitter
Φωτό: Πάρις Ταβιτιάν/ LiFO
 
  • Η τέχνη συνδιαλέγεται διαρκώς με τις εφευρέσεις, τις επιστήμες, τις ιστορικές εξελίξεις, τα κοινωνικά κινήματα. Η Αναγέννηση συνδέεται με το μπαρόκ, ο Ελ Γκρέκο με την Αντιμεταρρύθμιση. Οι χώροι που ζωγραφίζει ο Τέρνερ στη Βρετανία τη δεκαετία του ’20 υπακούουν στη μη ευκλείδεια γεωμετρία, ο κυβισμός του Πικάσο εμπνέεται από τη θεωρία της σχετικότητας του Αϊνστάιν. Το ίδιο συμβαίνει με τη λογοτεχνία, την ποίηση κ.λπ. Από τους καλλιτέχνες που αγαπώ ξεχωρίζω τον Γιώργο Μπουζιάνη και τον Chaim Soutine, πίνακα του οποίου μου είχαν δωρίσει όταν ήμουν στο γυμνάσιο.
  • Με την Ελένη, τη γυναίκα μου, γνωριστήκαμε το ’62 στη γιορτή του Χρήστου του Βαλαβανίδη. Την είδα, μου γυάλισε, είχα πιει και 1-2 ποτηράκια, την πλεύρισα, ανταποκρίθηκε και το κακό δεν άργησε! Από διαβολεμένη σύμπτωση, την ίδια μέρα είχα ζωγραφίσει έναν άγγελο που κρατούσε έναν κρίνο. Άλλη σύμπτωση, το διδακτορικό που έκανε στη Γαλλία πάνω στον Παπαδιαμάντη, συγγραφέα που από παιδί επίσης λάτρεψα. Περάσαμε λύπες και χαρές, αποκτήσαμε τρεις κόρες και, ναι, τόσα χρόνια μετά παραμένουμε ευτυχισμένοι που είμαστε μαζί. Εκείνη, να σου πω, θα ήθελε κι έναν γιο, εμένα πάλι δεν μου έλειψε, πάντα μου άρεσαν τα κοριτσάκια.
  • Είμαι αθεράπευτα εργασιομανής. Σαν τον καρχαρία ένα πράμα, που άμα σταματήσει να κινείται, πεθαίνει. Αν με δεις να κάθομαι, σίγουρα κάτι δεν πάει καλά! Καταγίνομαι διαρκώς με κάτι. Αν δεν έχω κάποια καινούργια δουλειά στα σκαριά, χαλάω τα παλιά μου έργα και τα ξαναφτιάχνω. Όταν χρειάζομαι χαλάρωση ασχολούμαι με τον κήπο – δεν είναι μεγάλος, αλλά είναι το καμάρι μου. Διαβάζω, επίσης, πολύ – ποίηση, λογοτεχνία καθώς και φιλοσοφία, ειδικά το τελευταίο διάστημα. Τελείωσα πρόσφατα την Ελληνική Ιδιαιτερότητα του Κορνήλιου Καστοριάδη και την Κριτική στη Μεταφυσική του Παναγιώτη Κονδύλη, που πολύ απόλαυσα. Μικρός ήμουν, ξέρεις, δυσλεκτικός και αυτός είναι ο κύριος λόγος που δεν κατάφερα να μάθω να μιλάω ποτέ μια ξένη γλώσσα. Το ξεπέρασα στη Μεταπολίτευση, όταν χρειάστηκε να εκφωνήσω λόγο σε συγκέντρωση του ΕΚΚΕ στη θέση ενός άλλου συντρόφου. Φοβούμενος το χειρότερο, μιλούσα αργά, τάχα αποφασιστικά και με τέτοιο στόμφο, που ενθουσίασα τους ακροατές! Παθαίνω ακόμα καμιά φορά τέτοιες κρίσεις. Κάποτε, σε μια ραδιοφωνική εκπομπή με τον Μανόλη Αναγνωστάκη, έκανα τέσσερις ώρες να διαβάσω ένα κείμενο λίγων σελίδων.
  • Νιώθω ολοκληρωμένος σαν άνθρωπος και τυχερός, αφού κατάφερα τα περισσότερα από όσα επιθυμούσα. Δεν έπαψα ποτέ να είμαι ανοιχτός σε γνώσεις, ιδέες, αναζητήσεις, εμπειρίες. Μεγαλώνοντας κανείς, βέβαια, εμφανίζει και προβλήματα υγείας. Ου γαρ έρχεται μόνον, που λένε. Έχω μια αρθρίτιδα που με ταλαιπωρεί καιρό τώρα, τιμόνι στο χέρι δεν μπορώ να πιάσω. Δεν το χρειάζομαι πια, όμως. Ούτε να ξαναγινόμουν νέος, ούτε να ζούσα πάλι απ’ την αρχή θα ήθελα. Φτάνει τόσο. Ζωή κι αυτή, ε;

Η συνέντευξη δημοσιεύθηκε στην έντυπη LIFO τον Απρίλιο του 2014

Εικαστικά
0

ΑΦΙΕΡΩΜΑ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

Η Κίκα Κυριακάκου εξερευνά τα άκαμπτα όρια του χώρου και της ταυτότητας μέσα από την έκθεση «Sheltered Gardens»

Εικαστικά / Η Κίκα Κυριακάκου εξερευνά τα άκαμπτα όρια του χώρου και της ταυτότητας, μέσα από την έκθεση «Sheltered Gardens»

Η επιμελήτρια του υβριδικού, εικαστικού προγράμματος «Sheltered Gardens», που άνοιξε τις πόρτες του στον Βοτανικό Κήπο Ιουλίας και Αλεξάνδρου Ν. Διομήδους στις 22 Σεπτεμβρίου, μιλά για τη σύνδεση της σύγχρονης τέχνης με το κείμενο και τη λογοτεχνία, αλλά και το πώς το μη-εικαστικό υλικό μπορεί να συνυπάρχει και να συνδιαλέγεται με σύγχρονα εικαστικά έργα.
ΑΦΡΟΔΙΤΗ ΣΑΚΚΑ
Ρένα Παπασπύρου και Νίνα Παπακωνσταντίνου στην Πινακοθήκη του δήμου Αθηναίων

Εκθέσεις / Ένας εικαστικός κομήτης περνάει πάνω απ' την Αθήνα

Δυο γυναίκες εικαστικοί, η Ρένα Παπασπύρου και η Νίνα Παπακωνσταντίνου, με «Το πέρασμα του κομήτη: Επεισόδια και εικόνες στην ύλη» και τα «Phantoms» παρουσιάζουν σημαντικά σύνολα της δουλειάς τους στην Πινακοθήκη του δήμου Αθηναίων.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
«Ο Φώτης Κόντογλου και η επιρροή του στους νεότερους» στο Μουσείο Β&Ε Γουλανδρή

Εικαστικά / Η επιρροή του Φώτη Κόντογλου στην ελληνική τέχνη σε μια έκθεση στο Ίδρυμα Γουλανδρή

Με αφορμή τα 100 χρόνια από τη Μικρασιατική Καταστροφή, το Ίδρυμα Β&Ε Γουλανδρή τιμά τον εμβληματικό καλλιτέχνη από το Αϊβαλί με μια μεγάλη αναδρομική έκθεση.
ΧΡΗΣΤΟΣ ΠΑΡΙΔΗΣ
Ειρήνη Γερουλάνου: «Το μουσείο Μπενάκη ίσως να μην υπήρχε σήμερα αν δεν ήταν ο Άγγελος Δεληβορριάς»

Εικαστικά / Ειρήνη Γερουλάνου: Ο Άγγελος Δεληβορριάς όπως τον έζησα

Με αφορμή τη σημερινή συναυλία της Εθνικής Συμφωνικής Ορχήστρας της ΕΡΤ, η πρόεδρος της διοικητικής επιτροπής του Μουσείου Μπενάκη μιλά στη LiFO για τον αναμορφωτή του μουσείου, Άγγελο Δεληβορριά.
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Sheltered Gardens: Ένα εικαστικό πρότζεκτ στον πιο ωραίο βοτανικό κήπο της Αττικής

Εικαστικά / Sheltered Gardens: Ένα εικαστικό πρότζεκτ στον πιο ωραίο βοτανικό κήπο της Αττικής

Στον Βοτανικό Κήπο Διομήδους, τον μεγαλύτερο σε έκταση στην Ελλάδα αλλά και την Ανατολική Μεσόγειο, περισσότεροι από 35 διεθνείς καλλιτέχνες, συγγραφείς και performers ενώνονται μέσα σε ένα μεγαλειώδες τοπίο της φύσης.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Μουσείο Μπενάκη: Σπάνια εκθέματα από τη μεγάλη έκθεση για τη Μικρασιατική Καταστροφή

Εικαστικά / Μουσείο Μπενάκη: Σπάνια εκθέματα από τη μεγάλη έκθεση για τη Μικρασιατική Καταστροφή

Τιμώντας την επέτειο των 100 χρόνων από τη Μικρασιατική Καταστροφή, το Μουσείο Μπενάκη και το Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών ζωντανεύουν το χρονικό της ιστορικής περιόδου μέσα από την έκθεση «Μικρά Ασία: Λάμψη - Καταστροφή - Ξεριζωμός - Δημιουργία».
ΓΙΑΝΝΗΣ ΠΑΝΤΑΖΟΠΟΥΛΟΣ
Μπαρτελεμί

Εικαστικά / Οι εντυπωσιακοί παλαιστές του Louis Barthélemy στην Αθήνα

Στους καμβάδες του Γάλλου σχεδιαστή και καλλιτέχνη οι «κεντημένοι παλαιστές» συνδέουν τις κουλτούρες και την παράδοση με τη σύγχρονη απεικόνιση, κληρονομιά ενός μοναδικού ταξιδιού του στη Σενεγάλη.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Ρομέν Γαβράς: «Η δική μας γενιά δεν έχει πολλά αποθέματα ελπίδας»

Οθόνες / Ρομέν Γαβράς: «Η δική μας γενιά δεν έχει πολλά αποθέματα ελπίδας»

Η Στέγη ανοίγει το φετινό της ρεπερτόριο με το βλέμμα (ξανά) στραμμένο προς το μέλλον, συνεργαζόμενη με τον προβοκάτορα Ελληνογάλλο σκηνοθέτη στο πρότζεκτ «GENER8ION», με τρεις μικρού μήκους ταινίες του που θα κάνουν παγκόσμια πρεμιέρα με τη μορφή βίντεο εγκαταστάσεων σε τρεις διαφορετικούς χώρους.
ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΔΙΑΚΟΣΑΒΒΑΣ

ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

THE GOOD LIFO ΔΗΜΟΦΙΛΗ