Η «Πιπίνα» του Δεσποτικού στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Πάρου Facebook Twitter
Τα μεγάλα ζωγραφιστά μάτια της μας «μίλησαν» αμέσως μόλις έφυγε από πάνω τους το χώμα τόσων αιώνων.

Η «Πιπίνα» του Δεσποτικού στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Πάρου

0

Το ακατοίκητο νησί Δεσποτικό βρίσκεται δεκατρία ναυτικά μίλια δυτικά της Πάρου. Η ανατολική ακτογραμμή του απέχει σχεδόν μισό μίλι από την παραλία του Αγίου Γεωργίου, στη νοτιοανατολική ακτή της Αντιπάρου. Το πλήθος και η σηµασία των αρχαιολογικών θέσεων έχουν καταστήσει πλέον το νησί αρχαιολογικό χώρο ύψιστης σημασίας και απολύτου προστασίας, αφού εκεί, μετά από σχεδόν 22 χρόνια ανασκαφών (υπό τη διεύθυνση του αρχαιολόγου Γ. Κουράγιου), έχει αποκαλυφθεί ένα μεγάλο αρχαϊκό ιερό, αφιερωμένο στον Απόλλωνα. Η αποκάλυψή του άλλαξε ραγδαία το αρχαιολογικό τοπίο των Κυκλάδων, αφού πρόκειται για ένα άγνωστο µέχρι πρότινος κυκλαδικό ιερό, η έκταση και ο πλούτος του οποίου μπορούν να συγκριθούν μόνο με το ιερό της Δήλου.


Πυρήνας του ιερού είναι το τέμενος. Τα πιο σημαντικά και καλύτερα σωζόμενα κτίρια του ιερού είναι ο ναός και το τελετουργικό εστιατόριο που δεσπόζουν στη δυτική πλευρά του τεμένους. Η ανασκαφή τους έφερε στο φως μεγάλο αριθμό αντικειµένων ‒σχεδόν 650‒ κυκλαδικής, κορινθιακής, αττικής, ανατολικο-ιωνικής, κυπριακής, συριακής και αιγυπτιακής προέλευσης. Τα περισσότερα χρονολογούνται στην αρχαϊκή περίοδο (7ος-6ος αι. π.Χ.), ενώ αποκαλύφθηκαν και λίγα αγγεία της γεωμετρικής περιόδου (8ος αι. π.Χ). Ανήκουν σε συνήθεις τύπους αναθημάτων που συναντώνται στα περισσότερα αρχαϊκά ιερά του ελλαδικού χώρου (Δήλος, Πάρος, Κύθνος, Θάσος, Σάμος, Ρόδος κ.α.) και της Ανατολής. Τα περισσότερα εκτίθενται στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Πάρου.

Είναι ένα από τα πιο πολυταξιδεμένα ευρήματα του Αρχαιολογικού Μουσείου της Πάρου, αφού έχει ταξιδέψει σε μεγάλες εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό.

Η «Πιπίνα» του Δεσποτικού στο Αρχαιολογικό Μουσείο της Πάρου Facebook Twitter
Φωτογραφία από την εύρεση του δαιδαλικού ειδωλίου το 2001.


Το σηµαντικότερο από τα ευρήµατα που βρέθηκαν στον ναό, όμως, είναι το άνω τµήµα μεγάλου δαιδαλικού ειδωλίου γυναικείας μορφής, η «Πίπινα», όπως τη βαφτίσαμε με ένα από τα δημοφιλέστερα αντιπαριώτικα ονόματα. Σώζεται µόνο το άνω µέρος του κορµού, από τη µέση και πάνω, με το κεφάλι, ύψους 0,25 µ. Το ειδώλιο φέρει στο κεφάλι πόλο (ιερατικό καπέλο) που σώζεται τμηματικά και έχει µακριά κόµη που αποδίδεται με ζωγραφική διακόσµηση. Τα χαρακτηριστικά του προσώπου της είναι πολύ ζωντανά. Τα μεγάλα ζωγραφιστά μάτια της μας «μίλησαν» αμέσως μόλις έφυγε από πάνω τους το χώμα τόσων αιώνων. Δεν σώζεται κάποιο θραύσµα από το κατώτερο τµήµα του ειδωλίου, χρησιµοποιώντας όµως ως συγκριτικά παράλληλα τους κυλινδρικούς κάτω κορμούς δύο πήλινων ειδωλίων που βρέθηκαν στο Κάστρο της Σίφνου και προέρχονται από εργαστήρια της Πάρου και της Νάξου, υποθέτουµε ότι το κάτω µέρος της µορφής του Δεσποτικού ήταν επίσης κυλινδρικό. Από τα στυλιστικά χαρακτηριστικά του χρονολογείται γύρω στο 675-650 π.Χ. και αποδίδεται σε Παριανό καλλιτέχνη, ίσως του ίδιου εργαστηρίου που παρήγαγε τις περίφημες υδρίες που βρέθηκαν στον «βόθρο της καθάρσεως» στη Ρήνεια, το νησάκι απέναντι από τη Δήλο. Φαίνεται πως οι πρωτοπόροι Παριανοί αγγειογράφοι µετέφεραν τη µέθοδο διακόσµησης των υδριών στο ειδώλιο, δηµιουργώντας ένα ιδιαίτερο αντικείμενο, το οποίο αντανακλά τη δηµιουργική διαδικασία των παριανών εργαστηρίων των µέσων του 7ου αι. π.Χ.


Tο ειδώλιο του Δεσποτικού χρονολογείται γύρω στο 675-650 π.Χ. και ταυτίζεται µε το πρωιµότερο λατρευτικό είδωλο του ιερού. Λόγω μεγέθους, ποιότητας και εικονογραφικών χαρακτηριστικών ταυτίζεται µε το πρωιµότερο λατρευτικό είδωλο του ιερού και ίσως αναπαριστά τον θεό Απόλλωνα.


Είναι ένα από τα πιο πολυταξιδεμένα ευρήματα του Αρχαιολογικού Μουσείου της Πάρου, αφού έχει ταξιδέψει σε μεγάλες εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό (Κίνα 2004, Μόσχα 2017, Θεσσαλονίκη 2019 κ.α.).


Επιμέλεια: Γιάννης Πανταζόπουλος

Αρχαιολογία & Ιστορία
0

ΑΦΙΕΡΩΜΑ

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ένας ξεχωριστός Κυκλαδίτης στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης

Αρχαιολογία & Ιστορία / Ένας ξεχωριστός Κυκλαδίτης στο Μουσείο Κυκλαδικής Τέχνης

Ο Δρ. Ιωάννης Δ. Φάππας, Επιμελητής Αρχαιοτήτων του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης, γράφει για την ανδρική μορφή «κυνηγού» ή «πολεμιστή» που εκτίθεται στη συλλογή κυκλαδικών αρχαιοτήτων του Μουσείου.
THE LIFO TEAM
Ύστατο χαίρε. Ο νεκρικός θρήνος σε μία πήλινη λουτροφόρο στο Μουσείο Μπενάκη

Αρχαιολογία & Ιστορία / Ύστατο χαίρε. Ο νεκρικός θρήνος σε μία πήλινη λουτροφόρο στο Μουσείο Μπενάκη

Η Επιμελήτρια Προϊστορικών, Αρχαίων Ελληνικών & Ρωμαϊκών Συλλογών του Μουσείου Μπενάκη, Ειρήνη Παπαγεωργίου, μας παρουσιάζει ένα σπάνιο αριστούργημα από τη συλλογή του Μουσείου.
THE LIFO TEAM
Ένα σύνολο κοσμημάτων από την Κυπριακή Συλλογή του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης

Αρχαιολογία & Ιστορία / Ένα σύνολο κοσμημάτων από την Κυπριακή Συλλογή του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης

O Kαθηγητής Ν. Χρ. Σταμπολίδης, Διευθυντής του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης, επέλεξε να γράψει για ένα σύνολο κοσμημάτων από την Κυπριακή Συλλογή του Μουσείου Κυκλαδικής Τέχνης (Συλλογή Θ.Ν. Ζιντίλη), που είναι μία από τις μεγαλύτερες συλλογές κυπριακών αρχαιοτήτων στον κόσμο με περισσότερα από 800 αντικείμενα.
THE LIFO TEAM

ΔΕΙΤΕ ΑΚΟΜΑ

O Μαρκ Μαζάουερ μιλά για την Θεσσαλονίκη των συναγωγών και των χαμάμ

Ιστορία / O Μαρκ Μαζάουερ μιλά για την Θεσσαλονίκη των συναγωγών και των χαμάμ

Μόλις είχε εκδοθεί στα ελληνικά το σπουδαίο βιβλίο του Μαζάουερ για την Θεσσαλονίκη, «Η πόλη των φαντασμάτων», ο Γιώργος Καρουζάκης του είχε πάρει μια σύντομη συνέντευξη στην έντυπη LIFO για την σχέση του με την πόλη και την Ιστορία της. Ψηφιοποιείται σήμερα για πρώτη φορά.
THE LIFO TEAM
Ήταν η Ομόνοια ανέκαθεν σημείο συνάντησης μοναχικών ανθρώπων;

Ιστορία μιας πόλης / Ήταν η Ομόνοια ανέκαθεν σημείο συνάντησης μοναχικών ανθρώπων;

Η Αγιάτη Μπενάρδου μιλά με τον Τάσο Χαλκιόπουλο, τον blogger Athensville, που από το 2009 καταγράφει φωτογραφικά, ειδησεογραφικά, σχολιαστικά το κέντρο της Αθήνας, για την πλατεία της Ομόνοιας
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Η συναρπαστική ιστορία των ρωμαίικων νοσοκομείων Μπαλουκλί που κάηκαν στην Πόλη, σε 36 σπάνιες εικόνες

Ελληνισμός / Η συναρπαστική ιστορία των ρωμαίικων νοσοκομείων Μπαλουκλί που κάηκαν στην Πόλη, σε 36 σπάνιες εικόνες

Τα πρότυπα νοσοκομεία Μπαλουκλί, οι φωτισμένοι γιατροί, η ακμή και η παρακμή της ελληνικής κοινότητας και η εξέλιξη της ιατρικής στην Πόλη.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
CHECK ΑΥΓΟΥΣΤΟΣ Η συναρπαστική ιστορία του ναυαγίου των Αντικυθήρων και του μοναδικού (και μυστήριου) Μηχανισμού του, ενός επιστημονικού θαύματος του αρχαίου κόσμου

Αρχαιολογία & Ιστορία / Η συναρπαστική ιστορία του Ναυαγίου των Αντικυθήρων και του μυστήριου μηχανισμού του

Γοητευτικές πληροφορίες και μαρτυρίες για το πιο σημαντικό ελληνικό ναυάγιο της αρχαιότητας και το χρονικό της αποκρυπτογράφησης ενός επιστημονικού θαύματος.
M. HULOT
Το Μεξικό χρησιμοποιεί τα social media και την κοινωνική πίεση για να ανακτήσει τις κλεμμένες αρχαιότητες της χώρας

Πολιτισμός / Το Μεξικό χρησιμοποιεί τα social media για να ανακτήσει τις κλεμμένες αρχαιότητες της χώρας

Το Μεξικό κάνει εκστρατεία χρησιμοποιώντας τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και προχωρά στον εξευτελισμό των οίκων δημοπρασιών. Έχει ανακτήσει χιλιάδες κειμήλια και έχει αναστατώσει τις διεθνείς αγορές αρχαιοτήτων.
ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
γιαννακοπουλος

Επέτειος / 1922: Για εμάς ήταν Μικρασιατική Καταστροφή. Για την Τουρκία θρίαμβος. Για τον υπόλοιπο κόσμο τι ήταν;

Αυτό που για εμάς είναι η Μικρασιατική Καταστροφή στην απέναντι πλευρά του Αιγαίου γιορτάζεται ως θρίαμβος. Στον υπόλοιπο κόσμο τι πιστεύουν ότι έγινε το 1922; Ένα συνέδριο στη Σάμο μελετά τις συνέπειες, τις αναλογίες και τον παγκόσμιο αντίκτυπο εκείνων των γεγονότων.
ΘΟΔΩΡΗΣ ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ
ΠΕΜΠΤΗ 28/07- ΕΧΕΙ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑΤΙΣΤΕΙ- Σε ποια ξενοδοχεία πολυτελείας, μπαρ και καμπαρέ διασκέδαζαν οι Ναζί στην Αθήνα;

Ιστορία μιας πόλης / Σε ποια ξενοδοχεία πολυτελείας, μπαρ και καμπαρέ διασκέδαζαν οι Ναζί στην Αθήνα;

Η Αγιάτη Μπενάρδου μιλά με τον ιστορικό Ιάσονα Χανδρινό για την καθημερινή ζωή κατά την περίοδο της Κατοχής αλλά και τους διαφορετικούς τρόπους με τους οποίους διασκέδαζαν και εκτονώνονταν οι κατακτητές.
ΑΓΙΑΤΗ ΜΠΕΝΑΡΔΟΥ
Πεζοπορία προς την ακρόπολη της αρχαίας Καρθαίας στην Τζια

22 λόγοι που αγαπάμε την καλοκαιρινή Ελλάδα / Πεζοπορία προς την ακρόπολη της αρχαίας Καρθαίας στην Τζια

Ακολουθώντας ένα αρχαίο μονοπάτι ανάμεσα στα βράχια, έπειτα από πεζοπορία μιας ώρας, καταλήγεις, κάθιδρος αλλά ευτυχής, στα παραθαλάσσια ερείπια της αρχαίας Καρθαίας (8ος αι. π.Χ.), στην Τζια.
ΛΟΥΙΖΑ ΑΡΚΟΥΜΑΝΕΑ

ΘΕΜΑΤΑ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΔΗΜΟΦΙΛΗ

THE GOOD LIFO ΔΗΜΟΦΙΛΗ